معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٧٥ - ٣ نقش اهلبيت(ع) در تفسير

همان‌هايى هستند كه خدا هدايتشان كرده، پس، از هدايت آنان را پيروى كرده راه خود را بياب.[١]

البته در مورد تفسير اهل‌بيت (ع) و نحوه ارتباط ميان ثقلين، اختلاف است. گروهى معتقدند در هر موردى روايتى وجود داشت، به تفسير آيات مى‌پردازيم، اما اگر روايتى يافت نشد، متوقف مى‌شويم؛ چرا كه تنها آنان قرآن را مى‌فهمند، گروه ديگرى نيز در روايات از نظر سند و دلالت، دقت نمى‌كنند و بسيارى از روايات ضعيف و احياناً نامعقول را در تفسير مورد استفاده قرار مى‌دهند. و گروه ديگرى هستند كه براى تفسير اهل‌بيت نه نقش كليدى قايل‌اند و نه ضرورتى به مراجعه به تفاسير آنان به عنوان منبع قطعى و بى‌خطا معتقدند. اما موضع استاد معرفت (ره) در هر دو مورد بر اساس منش عالمان دينى و طبق قواعد اصولى و فقهى است، لذا در هر دو مورد با دقت و هوشيارى لازم به امر تفسير مى‌پردازد.

در مورد اول، نقش اهل‌بيت (ع) را كليدى مى‌داند و بيان مى‌دارد كه آنان در صدد نشان دادن تفسير درست به مردم بوده‌اند و راه فهم قرآن به هيچ وجه نسبت به ديگران بسته نيست فقط بايد با توجه به راهنمايى‌هاى امامان باشد.

ايشان مى‌گويند:

نقش ائمه (ع) كليدى است. راه و روش ياد مى‌دهند، ائمه مى‌گويند در تفسير آيات به ظرايف توجه كنيد، نه به‌عبارت ساده لفظ آيه، مثل مسح بعض سر كه امام‌ صادق‌ (ع) مى‌فرمايد:

لمكان الباء

.[٢]

در جاى ديگرى مى‌گويند:

نقشى كه امامان اهل‌بيت (ع) در تفسير قرآن ايفا كردند، نقش تربيتى- آموزشى و راهنمايى مردم به راه‌هاى تفسير بود، اينان بيان كردند كه شيوه شايسته براى فهم معانى كلام خدا چيست و كيفيت احاطه بر نكات دقيق و اسرار اين كلام جاودانه الهى چگونه است؟ لذا تفسير اينان از قرآن كه‌

در قالب روايات به ما رسيده است، جنبه الگويى دارد كه بر امت و دانشمندان عرضه داشته‌اند تا شيوه‌هاى تفسيرى را بياموزند، آن هم‌

[١] . تفسير و مفسران، ج ١، ص ٥٢٨.

[٢] . فصلنامه بينات، شماره ٤٤، ص ٥٩.