معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٦١ - ١ تدوين علوم قرآنى بر اساس مبانى شيعه

عدم ذكر امام‌ حسن‌ (ع) و امام‌ حسين‌ (ع) و نيز امام‌ باقر (ع) و امام‌ صادق‌ (ع) در رديف مفسران قرآن. كتاب‌ التفسير و المفسرون‌ استاد معرفت (ره) دفاع خوبى در اين دو بخش كرده است.[١]

خود استاد معرفت (ره) در مقدمه فارسى كتاب مى‌نويسند:

ما در اين كتاب چون خود را متعهد به پيمودن شيوه سلف صالح، يعنى اصحاب برگزيده پيامبر اسلام (ص) و بزرگان تابعان و امامان معصوم مى‌دانيم، تلاش خواهيم كرد تا راه و روش آنان را در فهم كلام خدا تبيين كنيم و كليد فهم و استنباط معانى و مفاهيم قرآن را، بر مبناى اصول و قواعد ترسيم شده توسط علماى بزرگ و صاحب‌نظران به دست دهيم.[٢]

ايشان در مقدمه‌ التمهيد، مى‌گويد:

آنچه كه موجب تصميم قطعى من براى انجام اين اثر شد، آن بود كه با اينكه در گذشته كتابخانه شيعه غنى بوده، اما اكنون من اين كتابخانه را در مورد مباحث قرآنى خالى يافتم. گذشته از بحث‌هاى اندكى در برخى از مباحث قرآنى، در مباحث ديگر كه بسيار هم هست، در گوشه‌اى گمنام پنهان مانده است و شخص پژوهشگرى كه مى‌خواهد در پرتو مذهب اهل‌بيت (ع) بر آراى شيعه آگاه گردد، نمى‌تواند آن را بيابد.[٣]

از آنچه كه گفته شد، روشن مى‌شود كه هدف عمده استاد، تدوين علوم قرآنى بر اساس مبانى شيعه و آراى عالمان اين مذهب است. ايشان، در اواخر سال ١٣٧٩ كه زندگى خود را شرح مى‌دهد، درباره انگيزه كارهاى قرآنى خويش چنين مى‌گويد:

انگيزه پرداختن به مسايل قرآنى، در كنار فقه و اصول، آن بود كه هنگام مراجعات و مطالعه براى آمادگى تدريس تفسير، به حقيقت تلخى برخورد نمودم و آن فقدان بحث زنده پيرامون مسايل قرآنى در كتابخانه فعلى تشيع بود. اين برخورد تلخ از آنجا به وجود آمد كه براى تهيه مقاله پيرامون مسأله «ترجمه قرآن» به كتابخانه اختصاصى قرآنى مراجعه‌

[١] . ر. ك: آفتاب معرفت، ويژه‌نامه چهلمين روز ارتحال استاد معرفت، صص ٢٩- ٢٨.

[٢] . تفسير و مفسران، ج ١، ص ١٥.

[٣] . التمهيد فى علوم القرآن، ج ١، ص ٢١.