معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٥٦ - الف بيان دو شرط اساسى براى حجيت قول صحابى

پيشينيان، با پالايش ناسازگار است.

٢. آرايش به مطالب مفيد و دلايل و مستندات روشن، قوى و گويا، همراه با آراى جديد و كارساز.

٣. تلاش در عرصه‌هاى لازم و مفيد و مورد نياز جوامع دينى براى درمان دردها.

٤. تربيت شاگردان فاضل و اصلاح‌گرا براى تداوم حركت اصلاحى عميق در آينده.

اين موارد چهارگانه را در روش و منش استاد معرفت (ره) به وضوح مى‌بينيم و در آينده به مواردى از آن‌ها اشاره خواهيم كرد.

٤. روش استاد معرفت (ره) در ارزيابى تفسير صحابه‌

در مورد صحابه، افراط و تفريط صورت مى‌گيرد. عده‌اى تمامى آنان را عادل، بهشتى و معصوم مى‌دانند؛ گروه ديگرى همه صحابه را جز تعداد اندكى از آنان را به واسطه خبرى ضعيف و عدم توجه به ده‌ها خبر موثق ديگر، مرتد و كافر مى‌دانند. روش استاد معرفت كه اجتناب از افراط و تفريط است و نيز تأكيد بر مشتركات و كم‌رنگ كردن اختلاف‌ها و به كار بردن تعابير قابل انعطاف در عين اصرار بر مبانى اصيل و اصول اعتقادى است. لذا هميشه بايد به عنوان اصل حاكم بر تمامى نوشته‌هاى استاد، اين نكته را مدنظر قرار داد كه استاد در صدد ارائه معارف شيعى با زبانى منعطف و قابل تحمل براى جهان اهل تسنن بوده است. به همين دليل در مورد صحابه و تعريف و تمجيد و ارزشيابى سخنان آنان، همين شيوه را دنبال كرده‌اند، ولى به هيچ‌وجه ايشان به عدالت تمامى صحابه و حجيت كلام تمامى آنان معتقد نيست و مى‌توان از نوشته‌هاى خود ايشان، چهار شاهد روشن در اين زمينه اقامه كرد:

الف. بيان دو شرط اساسى براى حجيت قول صحابى‌

ايشان هم در تفسير و مفسران‌ و هم در اصل عربى آن و نيز در التفسير