معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٤٥ - ١٣ اخلاق قرآنى

حقانيت ديدگاه شيعه را اثبات كرده است، بدون اين كه به كسى توهين كند. روايات اهل‌بيت (ع) و روايات مخالفان را به گونه‌اى مى‌آورد كه مخاطب به راحتى به اين نتيجه مى‌رسد كه اين آمينى كه اهل‌سنت بعد از حمد در نماز مى‌گويند، در سخنان‌ ابوهريره‌ ريشه دارد كه از اهل كتاب گرفته است. ايشان در تفسير اثرى جامع، مانند مرحوم‌ طبرسى‌، تقريبى عمل كرد تا آن جلوه‌هاى ويژه اهل‌بيت (ع) برجسته و روشن شود. در اين راستا ايشان، هم چون علامه‌ طباطبايى‌، از نو آورى‌ها و مسائل زمانش غافل نبود. كتاب‌هاى ديگران را مطالعه مى‌كرد. هر كتاب جديدى كه پيدا مى‌شد، آن را تهيه و مطالعه مى‌كرد. ايشان شخصاً به نمايشگاه بين‌المللى كتاب تهران مى‌رفت و كتاب‌هاى نو را پيدا مى‌كرد و مى‌خريد تا از آخرين ديدگاه‌هاى ديگران اطلاع پيدا كند و بتواند حرف تازه و دفاع صحيح داشته باشد.

١٢. شيوه خاص در تدريس‌

يكى از شيوه‌هاى خوب تحصيل درس خارج كه در حوزه‌ها فراموش شده، شيوه تدريس و تحصيل سامرايى است كه مرحوم‌ ميرزا در سامرا بنيان‌گذارش بود. در جلسات درس او، آخوند خراسانى‌ها پرورش پيدا كردند.

روش سامرايى اين گونه بود: استاد در ابتداى درس، مسأله‌اى را مطرح مى‌كرد و معمولًا خودش صحبت نمى‌كرد. شاگردان مطالبشان را بيان مى‌كردند. هر شاگردى مأمور بود يك مبحث يا نظرات دانشمندان يك قرن را بررسى كند و آن‌ها را ارائه دهد. در پايان، استاد جمع‌بندى مى‌كرد. اين روش سامرايى، شيوه درسى آيت‌الله معرفت در درس خارج بود كه البته اين شيوه، مجتهدپرور است، وگرنه مثلًا انسان يك درسى را مثل نوار گوش بدهد و بعدش هم برود خانه؛ نمى‌دانم كه چقدر مؤثر است.

١٣. اخلاق قرآنى‌

ايشان با شرح صدر و نقدپذير بود. روزى خدمت ايشان عرض كردم: يك‌