معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٣٣ - ٣ پژوهشمحورى
شتابزدگى در انتشار اثر و كوشش براى پخته كردن آن؛ ٧. نقدپذيرى و برطرف كردن كاستىهاى اثر با برخورد با نقدها و رهنمودهاى ديگران؛ ٨. نظارت بر اثر تا مرحله انتشار و نظارت بر ترجمهها هر قدر كه امكان داشته باشد.
همه كسانى كه از نزديك با شيوه تحقيق و پژوهش آيتالله معرفت (ره) آشنايى داشتهاند، اذعان دارند كه ايشان در برخوردارى از اين عناصر بهويژه درباره برخى از آنها ممتاز بودهاند.
مطالعه گسترده و فيشبردارى سى ساله از منابع متعدد و پر شمار، چنانكه در مقدمه جلد نخست التمهيد آمده[١] و در لابهلاى اين كتاب و ساير آثار ايشان هويدا است؛ اثباتگر تتبع فراوان ايشان است. به عنوان نمونه از ايشان در چند مناسبت شنيدم كه فرمود:
براى حل معضل چگونگى برخورد با دو قرائت استيناف و عاطفه بودن «واو» در آيه تأويل[٢] ماهها در فكر و تأمل به سر بردم و سرانجام پس از مشورت و استفسار از ديدگاه عالمان روز نجف اشرف به حضرت امير (ع) متوسل شده و پاسخ خود را از ايشان الهام گرفتم.[٣]
اهتمام به آراى ديگران در سرتاسر آثار ايشان هويدا است. از سبكهاى جالب ايشان آن است كه گاه در يكى از مباحث كه اثرى از عالمى- اعم از شيعه و سنى- را مكفى به هدف خود مىداند، عين نگاشته او را در كتاب خود منعكس مىكنند، چنانكه در كتاب التمهيد در مبحث موسيقى قلم را به سيد ماجد بحرانى از عالمان به نام شيعه سپرد.[٤] و در التفسير و المفسرون فى ثوبه القشيب در مبحث اسرائيليات، بخش اساسى از مبحث محمد محمد ابو شهبه از
عالمان معاصر اهلسنت را عيناً در كتاب منعكس ساخت.[٥] رعايت امانت با
[١] . ر. ك: التمهيد فى علوم القرآن، ج ١، ص ٢٠.
[٢] . آل عمران، آيه ٧.
[٣] . آفتاب معرفت، صص ١٢- ١١.
[٤] . ر. ك: التمهيد فى علوم القرآن، ج ٥، صص ١٩٧- ٢٢١. در اين صفحات رساله سيد ماجد بحرانى( ره) با نام« رساله ايقاظ النائمين و ايعاظ الجاهلين» منعكس شده است.
[٥] . ر. ك: التفسير و المفسرون فى ثوبه القشيب، ج ٢، صص ٣١٠- ١٤١.