قانون مدنى و فتاواى امام خمينى - كيائى، عبد الله - الصفحة ٢٩٠ - مبحث چهارم - در ميراث زوج و زوجه

- ٨٨٠/ مس/ ٥ ... هر كسى كه به نسب و سبب.

- ر. ك. ٤٤٥ س ١٤٠- ٨٠٣ س ٢- ٨٦٩ س ١٠٦- (زوجه از خيار ارث مى‌برد اگرچه متعلق آن عقدى باشد كه موضوع آن مال غير منقول باشد و ناقل آن مورث زوجه باشد ر.

ك. ٨٦٩ س ١١٣)- ٩١٣ س ٨٢.

ماده ٩٤٧: زوجه از قيمت ابنيه و اشجار ارث مى‌برد و نه از عين آنها و طريقه تقويم آن است كه ابنيه و اشجار با فرض استحقاق بقاء در زمين بدون اجرت تقويم مى‌گردد.

مسأله ٥- ... و فقط از قيمت مصالح ساختمانى مانند تنه درخت، تخته، آجر و مانند اينها و همچنين از قيمت درخت و نخل، ارث مى‌برد. و بين اقسام ساختمان مانند آسياب و حمام و دكان و اصطبل و غير اينها فرقى نيست. و در درختها بين كوچك و بزرگ و خشك كه جهت بريدن آماده است، ولى هنوز بريده نشده و شاخه‌هاى خشك و سعف (شاخه نخل) اين چنينى كه متصل به درخت مى‌باشد فرقى نيست. ج ٤ ص ٦٧

مسأله ٦- مقصود از اعيانى كه زوجه از قيمت آنها ارث مى‌برد آن اعيانى است كه در وقت مردن موجود باشند، پس اگر از وقت مردن تا وقت تقسيم، نماء و زياده عينى در آنها پيدا شود از اين نماء و زيادى ارث نمى‌برد. ج ٤ ص ٦٧

مسأله ٧- معيار در قيمت، روز دفع است نه روز مرگ؛ پس اگر قيمت آن، از قيمت وقت مرگ بيشتر شود از آن ارث مى‌برد. و اگر قيمت كم شود از سهم او كم مى‌شود، البته با تفاوت دو قيمت، احتياط (مستحب) مصالحه است. ج ٤ ص ٦٧

مسأله ٨- روش قيمت گذارى اين است كه مصالح و درخت و نخل در حالى كه به طور مجانى آن قدر در زمين باقى بمانند كه از ميان بروند قيمت شود و حصه‌اش از آن داده مى‌شود، بنابراين اگر قيمت آنها در حالى كه ثابتند تا اينكه از بين بروند از آن در حالى كه ثابت نباشند زيادتر باشد، زيادى مال زن مى‌باشد. ج ٤ ص ٦٩

مسأله ٩- معيار آن است كه مصالح در وقت فوت، ثابت باشند؛ پس اگر ساختمان قبل از مرگ خراب شود و درختها قطع شوند و به همان حالت تا وقت مرگ باقى بمانند، زن از اعيان آنها مانند بقيه منقولات ارث مى‌برد. و ميوه روى درخت و زراعت و بذر كاشته شده، از منقولات مى‌باشند. و همچنين است ديگ ثابت در دكان براى پختن غذا؛ زيرا ظاهر آن است كه از منقولات مى‌باشند، چنانكه ظاهر آن است كه دولاب، و داربست‌