مسأله ١٤- واجب است كه صيغه به عربى صحيح- در صورت قدرت بر آن- باشد وگرنه هر مقدارى كه از آن ميسور است مى‌آورد و در صورت تعذّر آن، به غير عربى مى‌آورد. ج ٣ ص ٦٤٧

(١٩٣)

مسأله ١٥- واجب است كه هر دو در وقت تلفظ به الفاظ پنجگانه خود ايستاده باشند.

و آيا معتبر است كه در تلفظ هر يك از ايشان، هر دو با هم ايستاده باشند، يا ايستادن هر يك در وقت تلفظ به آنچه كه اختصاص به او دارد، كفايت مى‌كند؟ احوط (وجوبى) آنها اولى است بلكه خالى از قوت نيست. ج ٣ ص ٤٦٧- ٦٤٩

مسأله ١٦- اگر لعان جامع شرايط از آن دو واقع شد، بر آن چهار حكم مترتب مى‌شود: اول: انفساخ عقد ازدواج و جدايى بين آنها. دوم: حرمت ابدى؛ پس اين زن بر اين مرد ابداً حلال نمى‌شود ولو اينكه با عقد جديد باشد. و اين دو حكم در مطلق لعان ثابت مى‌باشند؛ چه براى قذف به زنا باشد يا براى نفى ولد. سوم: سقوط حدّ قذف از شوهر به سبب لعانش و سقوط حدّ زنا از زوجه به سبب لعانش؛ پس اگر او را قذف نمايد سپس لعان كند و زن از لعان نكول كند، مرد از حدّ قذف خلاصى پيدا مى‌كند و زن، حدّ زن زانيه را مى‌خورد؛ چونكه لعان مرد به منزله بيّنه است در اثبات زنا. چهارم: انتفاى فرزند از مرد؛ نه از زن، در صورتى كه براى نفى او با هم لعان نمايند، به اين معنى كه اگر شوهر او را نفى كند و زن ادعا كند كه فرزند او است، پس با هم لعان نمايند، بين مرد و اين فرزند و همچنين بين اين فرزند و هر كسى كه از ناحيه پدرى به او انتساب دارد، مانند جد و جده و برادر و خواهر پدرى و همچنين عموها و عمه‌ها توارثى نمى‌باشد، به خلاف مادر و كسانى كه به وسيله مادر انتساب به آن فرزند دارند، حتى برادرهاى پدر و مادرى در حكم برادرهاى مادرى مى‌باشند. ج ٣ ص ٦٤٩

(١٠٥٢)

مسأله ١- لعان، مانع از توارث بين فرزند و پدرش و همچنين بين او و بين نزديكانش از ناحيه پدر مى‌شود. و امّا توارث بين فرزند و مادرش و همچنين بين او و بين نزديكان او از ناحيه مادرش تحقق پيدا مى‌كند و لعان مانع آن نمى‌شود. ج ٤ ص ١٧

مسأله ٢- اگر بعضى از نزديكان از پدر و مادر و بعضى از آنان تنها از مادر باشند، به جهت انتساب به مادر، به طور مساوى ارث مى‌برند و انتساب به پدر اثرى ندارد، پس برادر پدر و مادرى در حكم برادر مادرى است. ج ٤ ص ١٩

- ر. ك. ١٢٦٠- مس/ ١٠.