مسأله ٧- قصد مضمون عقد در عقد معتبر است و اين متوقف است بر فهم معناى دو لفظ «انكحت» و «زوجت» ولو اينكه به صورت اجمالى باشد تا اينكه تنها لقلقه زبان نباشد، البته دانستن قواعد عربى و علم و احاطه به خصوصيات دو لفظ به طور تفصيل معتبر نمى‌باشد، بلكه دانستن اجمالى آن كفايت مى‌كند. پس اگر موجب با گفته‌اش- انكحت يا زوجت- قصد واقع ساختن علقه خاص متعارف كه در اذهان مرتكز و ثابت است را بنمايد- كه به آن در لغت عرب، «نكاح» و «زواج» اطلاق مى‌شود و از آنها، در لغتهاى ديگر، به عبارات ديگر تعبير مى‌شود- و قابل هم همين معنى را قبول كند كفايت مى‌كند، مگر اينكه جاهل به (معناى) لغات باشد به طورى كه نداند علقه‌اى كه پيدا مى‌شود با لفظ «زوجت» واقع مى‌شود يا با لفظ «موكلى» كه در چنين صورتى صحت آن مشكل است اگر چه بداند كه اين جمله براى اين معنى است. ج ٣ ص ٤٤٣

(١٩٤)

مسأله ٨- در عقد، قصد انشاء معتبر است، به اينكه موجب در قولش: «انكحت» يا «زوجت» قصد واقع ساختن نكاح و ازدواج و ايجاد آنچه را كه نبوده است بنمايد- نه آنكه اخبار و حكايت از وقوع چيزى در خارج را قصد كند- و قابل با قولش: «قبلت» قبول آنچه را كه موجب آن را واقع ساخته است انشاء كند. ج ٣ ص ٤٤٣

- ر. ك. ١٠٤١ س ٨٩- ١٠٤٣ س ١٤.

ماده ١٠٦٤: عاقد بايد عاقل و بالغ و قاصد باشد.

مسأله ١١- در عاقدى كه صيغه را اجرا مى‌كند، بلوغ و عقل شرط است؛ پس عقد بچه و ديوانه- ولو ادوارى باشد، در حال ديوانگى- اعتبار ندارد؛ چه براى خود عقد نمايند يا براى غير خودشان. و احتياط (واجب) آن است كه بنا گذاشته شود بر سقوط عبارت بچه، ليكن اگر مميز معنى را قصد كند و براى ديگرى به عنوان وكالت يا فضولى عقد نمايد و آن ديگرى اجازه بدهد، يا براى خود عقد نمايد با اذن ولىّ يا اجازه او يا خودش بعد از بلوغ اجازه دهد، با احتياط تخلص پيدا مى‌شود. و همچنين قصد در عاقد معتبر است؛ پس عقد كسى كه سهو نموده و يا به غلط عقد را جارى كرده يا مست بوده و امثال اينها، اعتبار ندارد. البته در خصوص عقد زن مست در صورتى كه بعد از افاقه پيدا كردن، آن را اجازه دهد، احتياط ترك نشود به اينكه عقد تجديد شود يا طلاق داده شود.

ج ٣ ص ٤٤٥