پول از طريق كار مشترك به دست آوردند (مثلًا زن قالى بافته و شوهر كار ديگر نموده است) از آن مرحوم يك دختر بجا مانده، پدر و مادر او نيز زنده‌اند، ارث او به چه صورت بين ورثه تقسيم مى‌شود؟

ج- پدر و مادر متوفّى‌ هر يك سُدس مى‌برند، و زن ثُمن مى‌برد، و دختر نصف مى‌برد، و باقيمانده از تركه در صورت عدم حاجب‌[١] پنج قسمت مى‌شود: سه قسمت به دختر و يك قسمت به پدر و يك قسمت به مادر مى‌رسد، و در صورت وجود حاجب باقيمانده چهار قسمت شده سه قسمت به دختر و يك قسمت به پدر مى‌رسد. و تركه ميّت كه به نحو مذكور تقسيم مى‌شود عبارت است از اموالى كه معلوم است آنها ملك ميّت بوده، امّا اموال زن جزء تركه نيست، و در موارد شبهه بايد مصالحه شود.

ج ٣ ف ص ٣٧٠- ٣٧١

(٩١٤- ٨٩٢- ٩٠٥)

س ١١١- آيا به مادر شهيد (در صورتى كه خود شهيد فرزندى داشته باشد) ارث مى‌رسد يا نه؟

ج- مادر شهيد از تركه او در فرض سؤال يك ششم مى‌برد. ج ٣ ف ص ٤٢٩

(٩٠٥)

- ر. ك.^^^ ٩٠٥- توجه- مس/ ١- دومى.

-^^^ ٩٠٥- توجه- مس/ ٢- ... از جمله آنها مادر.

ماده ٩٠٩: هرگاه پدر يا مادر متوفى يا هر دو ابوين او موجود باشند با چند دختر فرض تمام دخترها دو ثلث تركه خواهد بود كه بالسويه بين آنها تقسيم مى‌شود و فرض هر يك از پدر و مادر يك سدس و مابقى اگر باشد بين تمام ورثه به نسبت فرض آنها تقسيم مى‌شود مگر اينكه مادر حاجب داشته باشد در اين صورت مادر از باقى چيزى نمى‌برد.

مسأله ٣- ... و اگر دو دختر و بيشتر باشند چهار پنجم آن به عنوان فرض و ردّ مال دخترها و خمس آن به عنوان فرض و ردّ مال يكى از پدر و مادر، مى‌باشد. و اگر فرزند، پسر باشد- چه يكى باشد يا متعدد- سدس آن به عنوان فرض مال يكى از پدر و مادر و بقيه مال فرزند مى‌باشد. ج ٤ ص ٣٥

[١]. منظور از« حاجب» چيزى يا كسى است كه مانع ارث شود، و در مفروض سؤال اگر متوفّى‌داراى دو برادر يا چهار خواهر يا يك برادر و دو خواهرِ زنده پدرى يا پدر و مادرى باشد وجود آنها مانع از اين مى‌شود كه به مادر بيشتر از« سدس» برسد، تفصيل اين بحث در كتب فقهيّه است.