دفن، بايد نبش قبر شوند، مخصوصاً اگر وقف براى مسلمين باشد. و هم‌چنين دفن مسلمان در قبرستان كفار جايز نيست و اگر در اثر معصيت يا فراموشى در آن دفن شود بنابر اقوا نبش قبر او جايز است خصوصاً وقتى كه باقى بودنش در قبرستان كفار براى او هتك باشد، كه بايد نبش شده و انتقال داده شود. ج ١ ص ١٥٩

(٣٠٨- ٨٢)

صدر مسأله ١- دفن ميت مسلمان و كسى كه در حكم مسلمان است، واجب كفايى است. و دفن آن است كه ميت را در گودالى از زمين گذاشته (با خاك مثلًا) بپوشانند.

بنابراين روى زمين قرار دادن و ساختن ساختمانى روى او به طورى كه پوشيده شود، كفايت نمى‌كند. و قرار دادن در تابوت ولو اينكه از سنگ يا آهن باشد- با اينكه مى‌توانند او را در زمين دفن كنند- كافى نيست. البته اگر كندن زمين مثلًا در اثر سختى آن ممكن نباشد در اين صورت ساختن ساختمانى روى او يا قرار دادن او در تابوت و مانند آن كه او را بپوشاند كفايت مى‌كند. و اگر انتقال ميت به جاى ديگرى كه كندن زمين آن ممكن است، قبل از آن‌كه براى ميت چيزى (مثلًا بوگرفتن) پيش آيد، ممكن باشد، واجب است. و احتياط (مستحب) آن است كه گودال طورى باشد كه جسد ميت از درنده‌ها محفوظ بماند و بوى آن به مردم نرسد؛ اگرچه بنابر اقوا، صرف زير خاك كردن در زمين، با اطمينان به تحقق دو امر مذكور- ولو از اين جهت كه درنده و ياكسى كه بوى آن او را آزار دهد وجود ندارد يا آنكه پس از دفن روى قبر او ساختمانى مى‌سازند- كفايت مى‌كند. ج ١ ص ١٥٥

مسأله ١- كسى كه در دريا (مرده) است و به علت خوف تباه شدن و يا مانع ديگرى، رساندن او به خشكى ممكن نباشد و يا دشوار باشد بايد غسل و كفن و حنوط شده و نماز بر او خوانده شود سپس او را در خم و مانند آن گذاشته و درب آن را محكم بسته و يا آنكه وزنه‌اى از سنگ و مانند آن به پاهايش بسته و در دريا بيندازند و احتياط (مستحب) آن است كه در صورت امكان، اولى (گذاشتن در خم) را انتخاب كنند. و اگر ترس آن باشد كه دشمن، ميتى را نبش قبر كرده و مثله نمايد بايد به كيفيت مذكور، در دريا انداخته شود. ج ١ ص ١٥٥

- (اموالى كه به ارث مى‌رسد، ر. ك. ٣٥/ مس/ ١).

- (از زمره اموال، ر. ك. ٦٠/ مس/ ٢١).