فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٣٠٥ - اول - وصيت واجب

اطلاع دهد تا شخصاً يا توسط اجير براى او به جا آورد، بلكه اگر مالى نداشته باشد و احتمال دهد كسى تبرّعاً برايش انجام مى‌دهد باز هم واجب است وصيّت كند، هرچند آن واجب در زمان حيات او قابل نيابت نباشد و بدون عذر و يا با عذر از او فوت شده باشد.

و همچنين در صورتى كه مالى دارد، بايد براى پرداخت هر گونه واجب مالى كه بر ذمّه دارد مانند خمس، زكات، حج، مظالم عباد، نذر و كفاره اقدام نمايد، البته وجوب پرداخت واجبات مالى وجوه شرعيّه منحصر به زمان مشاهده نشانه‌هاى مرگ نيست، بلكه هر وقت بتواند بايد آنها را بپردازد، هرچند در حال سلامت باشد و نشانه‌هاى مرگ را در خود نبيند.

٢- وقتى انسان نشانه‌هاى مرگ را در خود ديد واجب است حقوق ماليّه مردمى مانند ضمانات و ارش جنايات و امانت‌هاى مردم را به صاحبانش يا به وكيل آنها ردّ نمايد؛ و اگر ممكن نيست، بايد آنها را به حاكم شرع بدهد؛ و اگر به حاكم شرع دسترسى ندارد در صورتى كه وراث او امين باشند، بايد به آنها اطلاع بدهد؛ و اگر وراث امين نباشند، بايد وصيّت كند و شاهد بگيرد و به وصىّ و شاهد اسم صاحب مال و خصوصيات جنس مال و محل آن را بگويد.

٣- اگر امانتدار نشانه‌هاى مرگ را در خود ببيند و به وظيفه‌اى كه در مسأله پيش گفته شد عمل نكند و امانت از بين برود، بايد عوضش را بدهد، اگرچه در نگهدارى آن كوتاهى نكرده باشد و مرض او خوب شود يا بعد از مدّتى پشيمان شود و وصيّت كند؛ و اگر به مردم بدهكار است و موقع پرداخت آن رسيده و بستانكار هم مطالبه طلب خود را دارد، بايد آن را بپردازد؛ و چنانچه خودش نمى‌تواند يا وقت پرداخت بدهى نرسيده يا بستانكار هنوز مطالبه نكرده، بايد كارى كند كه اطمينان نمايد پس از مرگش بدهى او به بستانكار داده مى‌شود، مثلًا در موردى كه بدهى او براى ديگران معلوم نيست وصيّت كند و بر وصيّت شاهد بگيرد؛ ولى اگر بدهى او معلوم باشد وصيّت كردن لازم نيست، و همچنين است حكم اموالى كه به عنوان مضاربه يا عاريه در دست او مى‌باشد.