تقريرات فلسفه امام خمينى قدس سره - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٤ - توضيحى پيرامون توقيفى بودن اسماء

توضيحى پيرامون توقيفى بودن اسماء

و الحاصل: ما به طور كلى آنچه از صفات ثبوتيه لايق جناب اوست تحت ضابطه درآورديم، گرچه ان شاء اللّه بعد به طور تفصيل خصوص هر يك از آنها را اثبات كرده و راجع به آن طرح بحث خواهيم كرد.

و بالاخره بعد از بيان ضابطه معلوم شد كه: اثبات صفتى براى ذات بارى- جلّت عظمته- عقل و بصيرت كامل و هوشيارى لازم داشته تا بتوان اوصافى را كه به صراحة الوجود ثابت بوده از اوصافى كه در مرتبه تنزل با تخصص به استعداد ثابت است تشخيص داده و آنها را تحقيق نمود. فلذا شارع مقدس فرموده است: اسماء اللّه توقيفيه است. [١] و مى‌توان آن اسمائى را كه در قرآن بر ذات اقدس اطلاق شده، به خداوند متعال نسبت داد، و ليكن اين توقيف نسبت به اشخاصى است كه عقل آنها در مراحل وجود سير نكرده و به حد بصيرت و بينايى نرسيده‌اند تا مراتب وجود را ديده و بتوانند وصفى هم‌عنان با وجود را بيابند و بفهمند كه كدام وصف و صفت نمى‌تواند از حد مخصوص و افق خاص و تخصص استعداد بيرون رود. اين است كه در خبرى فرمود: «اسمائى كه در قرآن است مى‌توان آنها را بر جناب حق اطلاق كرد». [٢] با اين حال مى‌توان «يا ثابت» را كه در خبر گفته‌ [٣] به حق اسناد داد و واجب الوجود را نيز با اينكه در قرآن نيست، بر او اطلاق نمود.

فلذا چون قضيه عقلى است، متعمقين در آخر الزمان مى‌توانند طبق قاعده و ضابطه فوق مشى نموده و در مورد اسمائى كه در قرآن بر خلاف اين ضابطه عقليه است قائل به مجاز شوند. و البته اينجا جاى مسأله حجيت ظهور كه بعضى به آن قائلند نيست. در

[١] اصول كافى، ج ١، ص ١٠٠.

[٢] اصول كافى، ج ١، ص ١٠٠- ١٠٢، حديث ١ و ٣ و ٧.

[٣] همان، حديث ١.