تقريرات فلسفه امام خمينى قدس سره - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٢٨٧ - مراتب علم بارى تعالى

مقدس و وجود منبسط نگاه كند ممكن است از روى اشتباه بدون ملاحظه اطراف، آن را مناسب و احسن نبيند، مثل اينكه اگر كسى وارد يك عمارت وسيعى شود و فقط گوشه‌اى از آن را كه برآمدگى دارد ببيند، ممكن است آن عمارت را احسن نبيند و بر آن ايراد بگيرد كه چرا اينجا برآمدگى دارد. ولى اگر او گوشه ديگر را هم ببيند كه آن هم داراى برآمدگى است مناسبت آنها را با يكديگر ديده و حكم به احسنيت مى‌كند.

و بالجمله: اگر با ديده بصيرت به نظام كل نگريسته شود گفته نمى‌شود: اگر عقرب نبود خوب بود و اگر مار نبود خوب بود و يا اگر همه زيبا بودند خوب بود، بلكه به همين نحو كه يكى فقير و ديگرى غنى و يكى يوسف جمال و ديگرى جاحظ منظر باشد احسن است؛ چنانكه اگر خال سياهى در جمال ماهتابى باشد چقدر احسن است. اگر كسى جمال دل‌آرا را نبيند بلكه فقط از تنگى چشم خال را ببيند، البته احسنيت را نخواهد فهميد.