مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٣ - درس دهم اصطلاحات
میکند و آن اینکه برخی عرفا- لااقل آنها که عرفای ملامتی خوانده میشوند- برای اینکه در مراحل سیر و سلوک تعینات را درهم بشکنند و به جای نام و افتخار برای خود ننگ در میان مردم درست کنند، در گفتارهای خود تعمّدی به ریای معکوس داشتهاند؛ یعنی برعکس ریاکاران که بد هستند و میخواهند خود را خوب بنمایند، جو دارند و گندم مینمایانند، آنها میخواهند بین خود و خدا خوب باشند ولی مردم آنها را بد بدانند، میخواهند گندم داشته باشند و جو بنمایانند، تا به این وسیله مجال هرگونه خودنمایی و خودپرستی از نفس گرفته شود.
میگویند عرفای خراسان اکثر ملامتی بودهاند. برخی معتقدند که حافظ هم ملامتی است؛ مفهوم رندی، لاابالیگری، قلندری، قلّاشی و نظایر اینها همه به معنی بی اعتنایی به خلق است نه بیاعتنایی به خالق.
حافظ درباره تظاهر به موجبات بدنامی و نیک بودن در باطن، زیاد سخن گفته است. مثلًا:
گر مرید راه عشقی فکر بدنامی مکن | شیخ صنعان خرقه رهن خانه خمّار داشت | |