مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧٤ - اولین منزل

در رساله اصطلاحات که در حاشیه شرح منازل السائرین چاپ شده است، در تعریف اراده میگوید:

جمرة من نار المحبّة فی القلب المقتضیة لاجابة دواعی الحقیقة.

اراده پاره آتشی است از آتش محبت که در دل میافتد و ایجاب میکند که انسان به بانگهای حقیقت پاسخ اجابت دهد.

خواجه عبداللَّه انصاری در منازل السائرین در تعریف اراده میگوید:

و هی الاجابة لدواعی الحقیقة طوعاً.

اراده پاسخگویی (پاسخگویی عملی) است که انسان با آگاهی و اختیار به دواعی حقیقت میدهد.

نکتهای که لازم است یادآوری شود این است که اراده در اینجا اول منزل خوانده شده است؛ مقصود بعد از یک سلسله منازل دیگر است که آنها را بدایات و ابواب و معاملات و اخلاق مینامند. یعنی از آنجا که در اصطلاح عرفا «اصول» خوانده میشود و حالت عرفانی حقیقی پدید میآید، اراده اول منزل است.

مولوی اصل «النِّهایاتُ هِی الرُّجوعُ الَی الْبِدایات» را اینچنین بیان کرده است: