باشد و متعلَّقش ذکر شود، به معنای خوف و ترس ترجمه میشود. مثلًا در ترجمه اتَّقُوا اللَّهَ یا اتَّقُوا النّارَ گفته میشود: از خدا بترسید، [یا از آتش بترسید.].

البته کسی مدعی نشده که معنای «تقوا» ترس یا پرهیز و اجتناب است، بلکه چون دیده شده لازمه صیانت خود از چیزی ترک و پرهیز است و همچنین غالباً صیانت و حفظ نفس از اموری ملازم است با ترس از آن امور، چنین تصور شده که این ماده مَجازاً در بعضی موارد به معنای پرهیز و در بعضی موارد دیگر به معنای خوف و ترس استعمال شده است.

و البته هیچ مانعی هم در کار نیست که این کلمه مجازاً به معنای پرهیز و یا به معنای خوف استعمال بشود. اما از طرف دیگر موجب و دلیلی هم نیست که تأیید کند که از این کلمه یک معنای مجازی مثلًا ترس یا پرهیز قصد شده. چه موجبی هست که بگوییم معنای اتَّقُوا اللَّهَ این است که از خدا بترسید و معنای اتَّقُوا النّارَ این است که از آتش بترسید؟! بلکه معنای این گونه جملهها این است که خود را از گزند آتش حفظ کنید و یا خود را از گزند کیفر الهی محفوظ بدارید. بنابراین ترجمه صحیح کلمه تقوا «خود نگهداری» است که همان ضبط نفس است و متقین یعنی خود نگهداران.

راغب در کتاب مفردات القرآن میگوید:.

الْوِقایةُ حِفْظُ الشَّی ءِ مِمّا یؤْذیهِ، وَ التَّقْوی جَعْلُ النَّفْسِ فی وِقایةٍ مِمّا یخافُ.

هذا تَحْقیقُهُ، ثُمَّ یسَمَّی الْخَوْفُ تارَةً تَقْوی وَ التَّقْوی خَوْفاً حَسَبَ تَسْمِیةِ مُقْتَضَی الشَّی ءِ بَمُقْتَضیهِ وَ الْمُقْتَضی بِمُقْتَضاهُ، وَ صارَ التَّقْوی فی عُرْفِ الشَّرْعِ حِفْظَ النَّفْسِ مِمّا یؤْثِمُ وَ ذلِک بِتَرْک الْمَحْظورِ.

یعنی وقایه عبارت است از محافظت یک چیزی از هرچه به او زیان میرساند، و تقوا یعنی نفس را در وقایه قرار دادن از آنچه بیم میرود.

تحقیق مطلب این است، اما گاهی به قاعده استعمال لفظ مسبّب در مورد سبب و استعمال لفظ سبب در مورد مسبّب، خوف به جای تقوا و تقوا به جای خوف استعمال میگردد. تقوا در عرف شرع یعنی نگهداری نفس از آنچه انسان را به گناه میکشاند به اینکه ممنوعات و محرّمات را ترک کند.