مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٣٨ - حافظ از نگاه تاریخ
میگویند ما هر شعری هم که در دیوانهای منسوب باشد، اگر ببینیم به تیپ شعر حافظ میخورد قبول میکنیم.
حافظ معلم رسمی هم زیاد داشته، یکی از استادهایش میر سید شریف جرجانی معروف است.
در مقدمه حافظ انجوی از حافظ شیرین سخن مرحوم دکتر معین نقل میکند [١]:.
هرگاه در مجلس درس میر سید شریف علامه گرگانی شعر خوانده میشد، میگفت به عوض این ترّهات به فلسفه و حکمت بپردازید، اما چون شمس الدین محمد میرسید علامه گرگانی میپرسید بر شما چه الهام شده است؟ غزل خود را بخوانید. شاگردان علامه به وی اعتراض میکردند این چه رازی است که ما را از سرودن شعر منع میکنی ولی به شنیدن شعر حافظ رغبت نشان میدهی؟ استاد در پاسخ میگفت: شعر حافظ همه الهامات و حدیث قدسی و لطائف حکمی و نکات قرآنی است.
«لطائف حکمی با نکات قرآنی» تعبیر خود حافظ است که میگوید آنچه من میگویم لطائف حکمی است با نکات قرآنی. این جمله میر سید شریف در واقع از خود حافظ گرفته شده.
معلوم میشود که حتی در زمانی که حافظ هنوز جوان و شاگرد میر سید شریف بوده، تلقی افرادی نظیر میر سید شریف از حافظ در این حد بوده است.
یادم نیست من در کجا خواندم که این لقب «لسان الغیب» را که به حافظ دادهاند مال عصرهای متأخر نیست، از همان زمانهای قدیم به او «لسان الغیب» میگویند.
اگر این حرف درست باشد، قرینه دیگری است که این مرد از همان زمان خودش به عنوان یک مرد عارف اهل معنا [شناخته میشده] به طوری که اساساً او را زبان غیب میدانستهاند یعنی اینجور فکر میکردند که این شعرها را که او سروده، او نبوده به عنوان یک بشر که بسراید، بلکه از غیب به زبان او جاری میشده
[١] مرحوم دکتر معین هم یک آدمی بود که همیشه مستند حرف میزد، هیچ وقت بیاستناد حرف نمیزد.