آمدند و گفتند: حال که تو سرطان داری معلوم است که میمیری، بنابراین خداحافظ! ما دیگر رفتیم. هردو همان جا خداحافظی کردند و فکر نکردند که این بدبخت در این شرایط احتیاج به محبت و مهربانی دارد. آقای محققی میگفت: ما چون دیدیم کسی را ندارد، مکرر به عیادتش میرفتیم. روزی از بیمارستان خبر دادند که او مرده است. برای تکفین و تجهیزش و جمع کردن جنازهاش رفتیم. دیدیم در آن روز پسرش آمد. پیش خود گفتیم خوب است که لااقل برای تشییع جنازهاش آمده است. ولی وقتی تحقیق کردیم متوجه شدیم او از پیش، جنازه را به بیمارستان فروخته و حال آمده جنازه را تحویل دهد و پولش را بگیرد و برود!

تقدم عدالت بر ایثار

مقصود اصلی من این نبود. در اینکه آنها مردم بیعاطفهای هستند، شکی نیست ولی من این مطلب را میخواهم بگویم که بسیاری از کارهای ما هم که اسمش را عاطفه میگذاریم عاطفه نیست، نوعی خودخواهی است که اسم عاطفه و انسانیت روی آن میگذاریم.

معنای عاطفه چیست؟ معنای عاطفه این است که انسان از حق مشروع خود به نفع دیگری استفاده کند. چنین آدمی باید کلاس قبل از این را طی کرده باشد. کلاس قبل از این کدام است؟ این است که به حقوق مردم تجاوز نکند و حقوق آنها را محترم شمارد و حق خود را استیفا کند و بعد، از حق مشروع خود به نفع مردم استفاده کند. هرکسی این کار را کرد، به این [خصلت او] عاطفه اجتماعی میگویند.

اما شما افرادی را میبینید که به حق خود قانع نیستند و دائماً در زندگی از هر راهی که شده میخواهند پولی به دست آورند، نه حلال میفهمند نه حرام و حقوق مردم را محترم نمیشمارند و به حقوق دیگران تجاوز میکنند. همین آدم یک روزی هم به خاطر فلان دوستش چندین هزار تومان خرج میکند و بعد ما میخواهیم این را به حساب سخاوت و انسان دوستی و عاطفه اجتماعی بگذاریم. نه، این عاطفه اجتماعی نیست؛ خودخواهی است، نامجویی است. اینکه انسان برای اینکه میخواهد خودپرستی کرده و نام خود را بلند کرده باشد چنین کاری میکند، انسان دوستی نیست. کسی که حقوق چندین انسان را پایمال کرده و بعد برای یک انسان دیگر خرج میکند، انسان دوست نیست. اکثر کارهایی که ما میکنیم