راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٧٣ - فوايد مال به دنيوى و دينى تقسيم مىشود
ريا و تكبّر و دروغ و غيبت و سخنچينى و ديگر گناهان مخصوص دل و زبان از نياز به مردم نشأت مىگيرد و از تجاوز به ديگر اعضاى بدن خالى نيست، و تمام اينها از شومى مال و نياز به نگهدارى و اصلاح آن لازم مىآيد.
آفت سوّم كه هيچ كس از آن جدا نيست اين است كه رسيدگى به مال هر كسى را از ياد خداى متعال باز مىدارد و هر چيزى كه بنده را از خدا باز دارد خسران و زيان است، از اين رو عيسى (ع) فرمود: مال سه آفت دارد اگر از غير حلال به دست آيد عرض شد: اگر در از حلال به دست بياورد، فرمود: آن را در جاى خودش مصرف نكند. عرض شد: اگر در جاى خود مصرف كند، فرمود: رسيدگى به مال او را از ياد خدا باز مىدارد، و اين همان دردى است كه مصرف درمان آن مشكل است، زيرا ياد خداى متعال و تفكّر در عظمت او اصل و چكيده و سرّ عبادات است و آن دلى آسوده مىخواهد در حالى كه مالك زمين صبح و شام در انديشه نزاع با كشاورز و حسابرسى او، و دشمنى با شريكها و نزاع با آنها درباره آب و حدود (زمينها)، و دشمنى با ياوران شاه در مورد ماليات، و نزاع با كارگران كه در آبادانى كوتاهى كردهاند، و نزاع با كشاورزان در خيانت و دزديهايشان است و بازرگان در انديشه خيانت شريك خويش و اختصاص بهره به خودش و كوتاهى او در عمل و هدر دادن مال است. همچنين است وضع گلهداران و باقى انواع مالها و مالى كه سرگرمى و گرفتارىاش كمتر است طلا و نقرهاى است كه در زيرزمين مدفون است. در عين حال صاحب گنج همواره در فكر آن و چگونه حفظ كردن آن است و بيم آن دارد كه كسى به آن دست يابد، و در فكر است كه طمع مردم را از آن دور سازد، بنابراين ميدانهاى افكار دنياداران بىنهايت است و كسى كه روزى روزش را دارد از تمام اين انديشهها در امان است. اين است تمام آفات دينى مال و اين آفات غير از رنجهايى است كه مالداران در دنيا تحمّل مىكنند كه عبارت است از ترس و اندوه و رنج در دور ساختن حسودان و تحمّل سختيها در نگاهدارى اموال و به دست آوردن آن. در اين صورت مالى كه حالت