راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤٤٠ - اوّلين صنف فريفتگان و مغروران علمايند

استوار كرده و به آن متّصف نشده است چنين عالمى فريفته است، زيرا خداى متعال فرموده است: قَدْ أَفْلَحَ من زَكَّاها«٦٠» و نفرموده است رستگار شد كسى كه كيفيّت تزكيه نفس را بياموزد و علم تزكيه را بنويسد و به ديگران بياموزد. در اينجاست كه شيطان به او مى‌گويد: اين مثال تو را نفريبد، زيرا علم به دارو مرض را برطرف نمى‌كند امّا هدف تو نزديكى به خدا و پاداش اوست و علم خود ثواب را جلب مى‌كند و رواياتى را كه در فضيلت علم وارد شده براى او مى‌خواند. پس اگر اين بيچاره سبك عقل و مغرور باشد سخن شيطان با مقصود و خواسته‌اش مطابقت مى‌كند و به آن مطمئن شده به عمل نمى‌پردازد و اگر زيرك باشد به شيطان مى‌گويد: آيا فضيلتهاى علم را به من يادآورى مى‌كنى و آيات و رواياتى را كه درباره علم بى عمل و گنهكار وارد شده از يادم مى‌برى مانند قول خداى متعال: فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ الْكَلْبِ إِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ«٦١» و مانند اين آيه:

مَثَلُ الَّذِينَ حُمِّلُوا التَّوْراةَ ثُمَّ لَمْ يَحْمِلُوها كَمَثَلِ الْحِمارِ يَحْمِلُ أَسْفاراً«٦٢» پس كدام رسوايى و خوارى بيشتر از تشبيه به سگ و الاغ است؟! در حالى كه پيامبر (ص) فرموده:

«كسى كه عملش زياد شود و بر هدايتش افزوده نشود فقط بيشتر از خدا دور شده است.»«٦٣»

پيامبر (ص) فرمود: «عالم در دوزخ انداخته مى‌شود پس روده‌هايش از شكمش بيرون مى‌آيد و او را در آتش مى‌چرخاند چنان كه درازگوش اطراف سنگ آسيا مى‌چرخد»«٦٤».