راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤٣٤ - شرح نكوهش غرور و حقيقت آن و مثالهايش

ريشه كن سازد و يادآور شود كه خدا كريم است و توبه را از بندگانش مى‌پذيرد و توبه عبادتى است كه گناهان را از بين مى‌برد. خداى متعال مى‌فرمايد: قُلْ يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى‌ أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا من رَحْمَةِ الله إِنَّ الله يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ، وَ أَنِيبُوا إِلى‌ رَبِّكُمْ وَ أَسْلِمُوا لَهُ«٥٢» خدا بندگانش را به توبه و بازگشت امر كرده و فرموده است: وَ إِنِّي لَغَفَّارٌ لِمَنْ تابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ صالِحاً ثُمَّ اهْتَدى‌«٥٣» پس هرگاه بنده با توبه انتظار آمرزش داشته باشد اميدوار است و اگر در عين پافشارى بر گناه انتظار آمرزش داشته باشد مغرور است چنان كه اگر كسى در بازار است و وقت نماز جمعه بر او تنگ شده و به قلبش خطور كند كه به نماز جمعه بشتابد و شيطان به او بگويد: به نماز جمعه نمى‌رسى همين جا نماز بخوان، پس شيطان را تكذيب كند و با سرعت به اميد رسيدن به نماز عازم نماز جمعه شود، او شخص اميدوارى است و اگر به تجارت ادامه دهد و اميدوار باشد كه امام نماز را به خاطر او يا ديگر عوامل تا وسط وقت به تأخير بيندازد ناگزير شخص مغرور خواهد بود.

٢- دوّمين مورد ستوده بودن اميدوارى اين است كه نفس خود را از انجام اعمال نيك و مستحبّات باز دارد و به واجبات اكتفا كند و به نعمتهاى خداى متعال و وعده‌هايى كه به صالحان داده اميدوار باشد تا بر اثر آن نشاط عبادت در او برانگيخته شود و به اعمال نيك روى بياورد و گفتار خداوند متعال را به ياد آورد: قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ هُمْ في صَلاتِهِمْ خاشِعُونَ تا آيه أُولئِكَ هُمُ الْوارِثُونَ، الَّذِينَ يَرِثُونَ الْفِرْدَوْسَ هُمْ فِيها خالِدُونَ«٥٤»، بنابراين نوع اول اميد، آن نااميدى را كه مانع توبه است ريشه كن مى‌سازد و