راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٣٧ - در نكوهش ثروت و ستايش فقر

هرگاه نزدشان چيزى نباشد غمگين مى‌شوند و هرگاه چيزى باشد خوشحال و تو چنان نيستى. او گفت: (من هرگاه به صبح وارد شوم و چيزى نداشته باشم شاد مى‌شوم)، زيرا محمد (ص) اسوه و سرمشق من بوده و هرگاه عيالم چيزى داشته باشند غمگين مى‌شوم، (زيرا آل محمد اسوه و الگوى من نبوده‌اند)، و نيز به ما خبر رسيده كه صحابه پيامبر (ص) هرگاه در رفاه بودند غمگين مى‌شدند و مى‌گفتند: ما را با دنيا و اهداف دنيوى چه كار. گويى آنان بر بال ترس قرار داشتند، و هرگاه گرفتار بلا بودند شاد مى‌شدند، و مى‌گفتند: اكنون با پروردگارمان تجديد پيمان كرديم. اين است احوال پيشينيان و نعمت آنها و فضيلت آنان بيش از آن است كه توصيف شود. به خدا آيا تو چنانى؟ تو هيچ شباهتى به آنها ندارى و بزودى اى فريفته دنيا، احوال تو را كه مخالف با احوال صحابه است توصيف مى‌كنم، و آن حالت اين است كه در هنگام بى‌نيازى طغيان مى‌كنى و در رفاه سرمست مى‌شوى و در حال شادى متكبّر، و از شكر نعمتها غفلت مى‌كنى و در هنگام سختى نااميد و در گرفتارى خشمگين مى‌شوى و به قضاى الهى راضى نيستى. آرى فقر را دشمن مى‌دارى و از تهيدستى بدت مى‌آيد، در حالى كه فقر افتخار پيامبران مرسل است و تو از آنچه موجب افتخار آنهاست بدت مى‌آيد و مال مى‌اندوزى و از بيم فقر به جمع كردن مال مى‌پردازى و اين كار به خاطر بدگمانى تو به خداى متعال و يقين نداشتن به ضمانت خداست و همين گناه بس است و شايد مال را جمع مى‌كنى براى رسيدن به نعمتها و لذّتها و تمايلات دنيوى، در حالى به ما خبر رسيده كه پيامبر خدا (ص) فرمود: «بدترين امّتم كسانى هستند كه از نعمتها تغذيه كنند و از آن بدنهايشان رشد كنند.»«١٤٢» و به ما خبر رسيده كه يكى از اهل علم گفت: در روز قيامت گروهى مى‌آيند كه حسناتشان را مطالبه مى‌كنند. پس به آنها گويند: