راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤٧٠ - اوّلين صنف فريفتگان و مغروران علمايند

كه هدف هشدار بر نمونه‌هايى است كه از جنس تمايلات و حرص به دنيا شناخته شود و غرض ما بيان تمام موارد نيست چون به طول مى‌انجامد.

صنف دوم: صاحبان عبادت و عمل،

و فرقه‌هاى بسيار از آنان دچار غرور مى‌شوند بعضى از آنها به نماز و برخى به تلاوت قرآن و گروهى به حجّ و جمعى به روزه و بعضى به جهاد و برخى به زهد مغرور مى‌شوند و همچنين هر كس به راهى از راههاى عمل مشغول است بدور از غرور و فريفتگى نيست، جز زيركان كه اندكند. بعضى از صاحبان عبادت نسبت به واجبات اهمال كرده و به مستحبّات و اعمال اضافى پرداخته‌اند و بسا كه در اعمال اضافى ژرفنگر شده تا آنجا كه به تجاوز و اسراف كشانده شده‌اند مانند كسى كه در وضو وسوسه بر او غالب آمده و در آن مبالغه ورزيده و به آبى كه در فتواى شرع حكم به پاكى آن شده راضى نمى‌شود و احتمالات بعيد را در نجس بودن آب نزديك مى‌انگارد و هرگاه كار به خوردن غذاى حلال برمى‌گردد احتمالات نزديك را دور مى‌پندارد و بسا كه حرام خالص را بخورد. اگر اين احتياطى را كه در مورد آب دارد در مورد غذا مى‌داشت به سيره صحابه نزديكتر بود. از اين گروه كسانى هستند كه در ريختن آب به اسراف كه از آن نهى شده كشانده«٨٣» مى‌شوند، و گاه كار (آب ريختن در وضو) آن اندازه طول مى‌كشد كه نماز ضايع شده وقتش مى‌گذرد و اگر وقتش هم نگذرد چنين شخصى دچار فريفتگى شده چون فضيلت نماز اوّل وقت را از دست داده است و اگر فضيلت اوّل وقت را هم از دست ندهد به خاطر اسراف در آب فريفته است و اگر در مصرف آب نيز اسراف نباشد باز هم فريفته است، چون عمر خود را كه عزيزترين چيزهاست در موردى هدر داده كه در ترك آن مجاز بوده است، جز اينكه شيطان از راههاى مختلف آدمى را از راه خدا باز مى‌دارد و نمى‌تواند بندگان را از خدا باز دارد، مگر در مواردى كه آنان را به توهّم اندازد كه آن را عبادت پندارد. پس‌