راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٨٢ - ترك عبادات از بيم ريا و داخل شدن در آفتها

حديث را در يكى از كتابهايش روايت كرده است.«١٢٧»

سپس محاسبى گفته: اين عالمان سوء شيطانهاى انسى و فتنه براى مردم هستند به مال دنيا و رفعت آن مايلند و آن را بر آخرت برگزيده‌اند و دين را براى دنياخوار ساخته‌اند. آنان در دنيا ننگ و عارند و در آخرت زيانكار.

يك پرسش و پاسخ آن‌

اگر بگوييد: اين آفتها (براى علم) آشكار است ولى در روايات به علم و موعظه بسيار ترغيب شده است تا آنجا كه رسول خدا (ص) فرمود: « (يا على) اگر يك نفر را خدا به وسيله تو هدايت كند از دنيا و آنچه در آن است برايت بهتر است:» و نيز فرمود (ص): «هر دعوت كننده‌اى كه به هدايت دعوت كند و از او پيروى شود پاداش آن عمل و پاداش كسى كه از او پيروى كرده از آن اوست.»

و ديگر فضيلتهايى كه براى علم است. بنابراين شايسته است به عالم گفته شود:

مشغول علم باش و رياكارى براى مردم را رها كن چنان كه به نماز گزار گرفتار ريا گويند: عمل را ترك نكن بلكه آن را تمام كن و با نفست به مجاهده بپرداز.

در پاسخ مى‌گوييم بايد دانست كه فضيلت و خطر علم مانند فضيلت خلافت و حكومت بسيار است و به هيچ يك از بندگان خدا نمى‌گوييم: علم را رها كن، زيرا در خود علم آفتى نيست و فقط آفت در اظهار علم براى تصدّى موعظه و تدريس و نقل احاديث است و نيز به او نمى‌گوييم: علم را ترك كن تا وقتى كه در خود انگيزه دينى آميخته به ريا مى‌يابى، امّا هرگاه تنها ريا او را به عمل تحريك كند اظهار نكردن علم برايش سودمندتر و سالم‌تر است. همچنين نافله‌هاى نماز هرگاه انگيزه‌اش فقط ريا باشد