راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٦٥ - مواردى كه آشكار ساختن عبادات مجاز است
يكى از آنان گفته است: بر شماست كه عمل را آشكار سازيد. گفته شد: عمل آشكار چيست؟ گفت: عملى است كه هرگاه كسى از آن آگاه شود از آن شرم نكنى. ديگرى گفته است: هيچ كارى نكردم كه اگر مردم آگاه شوند باكى داشته باشم، مگر آميزش با خانوادهام و بول و غايط. جز اين كه اين درجه بزرگى است كه هر كسى به آن نمىرسد. و آدمى از گناهان قلبى و بدنى تهى نيست كه آنها را پنهان مىدارد و نمىخواهد مردم از آن آگاه شوند، بويژه شهوتها و آرزوهايى كه در سينهها خطور كرده و انسان را سرگرم مىكند و خدا از تمام آنها آگاه است، بنابراين تصميم بنده به پنهان داشتن آن از بندگان، بسا مىشود كه گمان ريايى به آن برود كه ممنوع است، در حالى كه چنان نيست، بلكه رياى ممنوع اين است كه آن را بپوشاند تا به مردم نشان دهد كه ديندار است و از خدا مىترسد با اين كه چنان نيست. اين است پوشاندن عمل رياكار، امّا شخص راستگويى كه ريا نمىكند مىتواند گناهان را بپوشاند، و قصد پنهان ساختن گناه براى وى صحيح است، و درست است كه در صورت آگاه شدن مردم از آن غمگين شود از هشت نظر:
١- اين كه شاد بشود كه خدا عملش را مستور دارد و هرگاه رسوا شود از اين كه خدا پرده او را دريده است غمگين شود و از آن بترسد كه در قيامت نيز پردهاش دريده شود زيرا در خبر وارد شده: «هر كس خدا در دنيا گناهش را بپوشاند در آخرت نيز گناهش را مىپوشاند»«١٠٧» و اين اندوهى است كه از ايمانى محكم نشأت مىگيرد.
٢- اين كه بداند خداى متعال دوست ندارد كه گناهان آشكار شود و دوست دارد پنهان بماند، چنان كه پيامبر (ص) فرمود: «كسى كه گناهى مىكند بايد آن را به پوشش الهى بپوشاند»«١٠٨» بنابراين شخص گنهكار اگر چه با گناه نافرمانى خدا مىكند ولى دلش از دوستى آنچه خدا دوست دارد خالى نيست و اين حالت از قدرت ايمان نشأت
«١٠٧» اين حديث را مسلم در (صحيح )، ج ٨، ص ٢١، روايت كرده و پيش از اين گذشت .
«١٠٨» اين حديث را حاكم در مستدرك ، ج ٤، ص ٢٤٤، به لفظ ديگر روايت كرده و گفته است : اين حديث بنابر شروط شيخين (بخارى و مسلم ) صحيح است - ولى آنان آن را روايت نكرده اند.