روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٨١ - ترجمه

ما را تكليف نكرده باشد دانستن،آنچه مصلحت در اجمال و اهمال آن باشد،چون روح و وقت قيام الساعة،و آنچه ياد كرد في قوله: إِنَّ اللّٰهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السّٰاعَةِ وَ يُنَزِّلُ الْغَيْثَ [١]-الآية.و اگر تفسير متشابه [٢]اين كنند،اين قول قريب باشد،و اين قول اختيار كسائى و فرّاء و مفضّل بن سلمه و محمّد بن جرير است.و گفتند:دليل اين قول قرائت عبد اللّه مسعود است:ان تأويله الّا عند اللّه و الرّاسخون في العلم[٣٩١-پ] يقولون آمنا به.و در قرائت ابىّ و عبد اللّه عبّاس چنين است كه:و يقول الرّاسخون في العلم آمنّا به.

و قولى دگر در نظم آيت آن است كه مجاهد گفت و ربيع و محمّد بن جعفر الزّبير [٣]و قتيبى كه [٤]:«واو»في قوله:«و الرّاسخون»«واو»عطف است،و معنى آيت آن است كه خداى تعالى گفت:تأويل متشابه كس نداند مگر من كه خداام [٥]و راسخان ثابت قدمان در علم.و قوله: يَقُولُونَ ،در محلّ حال باشد از ايشان،و معنى آن بود كه:ايشان دانند و با آن‌كه دانند مى‌گويند: آمَنّٰا بِهِ ،تا مدح باشد ايشان را به دو وجه:يكى تحصيل علم به متشابه،يكى انقياد و استسلام،و مثال آيت در [٦]آن‌كه «يقولون»حال افتاد في موضع قائلين قوله تعالى: لِلْفُقَرٰاءِ الْمُهٰاجِرِينَ الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيٰارِهِمْ وَ أَمْوٰالِهِمْ [٧]...،چيست آن‌كه ايشان راست،آن‌كه [٨]پيش از اين آيت گفت: مٰا أَفٰاءَ اللّٰهُ عَلىٰ رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرىٰ فَلِلّٰهِ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبىٰ وَ الْيَتٰامىٰ وَ الْمَسٰاكِينِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ [٩]...،آنگه گفت: لِلْفُقَرٰاءِ .الآية،آنگه گفت:

وَ الَّذِينَ تَبَوَّؤُا الدّٰارَ وَ الْإِيمٰانَ [١٠] ...،يعنى و للّذين تبوّءوا الدّار و الايمان،آنگاه گفت:

وَ الَّذِينَ جٰاؤُ [١١]مِنْ بَعْدِهِمْ [١٢] ...،اى و للّذين جاءا من بعدهم،براى آن‌كه غنيمت را خمسش خدا و پيغامبر و امام را باشد و يتامى و مساكين و ابناء سبيل [١٣]آل محمّد،