روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٤٥ - ترجمه

من فرونگذارم و به حساب در آرم،بيانش [١]: وَ لاٰ تَكْتُمُوا الشَّهٰادَةَ ،و اين قول شعبي است و عكرمه و مجاهد و روايت مقسم از عبد اللّه عبّاس.

بعضى ديگر گفتند:مراد به اين،موالات كافران است و تولّاى ايشان، [بيانش] [٢]قوله تعالى في سورة آل عمران: قُلْ إِنْ تُخْفُوا [٣٨١-ر] مٰا فِي صُدُورِكُمْ أَوْ تُبْدُوهُ يَعْلَمْهُ اللّٰهُ [٣]،و اين قوله مقاتل است و واقدى،و بعضى دگر از علما گفتند:

آيت عام است و لكن حكم او منسوخ است،و سبب نسخ او آن بود كه:چون اين آيت آمد،ابو بكر و عمرو عبد الرّحمن عوف و معاذ جبل و جماعتى صحابه پيش رسول آمدند و گفتند:اى رسول اللّه!در همه قرآن هيچ آيت نيامد كه سخت‌تر است بر ما از اين آيت،يكى از ما چيزهايى در دل گيرد از حديث النّفس و امانى كه اگر همه دنيا و را باشد [٤]او نخواهد كه آن نباشد [٥]،و خداى تعالى مى‌گويد:شما را برآن حساب خواهد بودن،هلاك شديم ما.

رسول-عليه السلام-گفت:چنين است صلاح دانى كه آن گوى [٦]كه بنى اسرايل گفتند:سمعنا و عصينا؟گفتند:نه يا رسول اللّه!ما مى‌گوييم:سمعنا و اطعنا، خداى تعالى آيت فرستاد [٧]: لاٰ يُكَلِّفُ اللّٰهُ نَفْساً إِلاّٰ وُسْعَهٰا [٨]،و اين آيت به آن منسوخ بكرد.پس رسول-عليه السلام-گفت:

ان الله تجاوز لامتي ما حدثت به انفسها ما لم تكلم به او تعمل به ،گفت:خداى تعالى از امّت من در گذراند [٩]آنچه نفس ايشان به آن حديث كند ما دام تا بنگويند و يا بنكنند،و اين قول عبد اللّه مسعود است و ابو هريره و عائشه و عبد اللّه عبّاس و عطا و سعيد جبير و محمد بن سيرين و محمّد كعب و قتاده و كلبى.

و سعيد بن مرجانه گفت:به نزديك عبد اللّه عمر حاضر بودم،اين آيت بر خواند و