روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٦٦ - ترجمه
صدقاتى كه ايشان را بودى بياوردندى و در مسجد بنهادندى،چون پر شدى [١]رسول -عليه السلام-قسمت كردى.
روزى مردى بيامد [٢]و پارهاى خرماى بد بياورد و بنهاد.چون رسول-عليه السلام- در آمد و آن ديد گفت:اين خرماى بد چيست و كه آورده است؟
بئس ما صنع صاحب هذا ،بد كرده است خداوند اين،و در بعضى الفاظ خبر چنين است كه:[اما] [٣]
ان صاحب هذا ليأكل الحشف يوم القيامة ،خداوند اين را فرداى [٤]قيامت هم حشف دهند،آنگه بفرمود تا آن خوشه خرما در آويختند [٥]تا هركه مىديد ملامت مىكرد آن را كه [٦]آن آورده است [٧]،خداى تعالى به نهى كردن از اين معنى اين آيت فرستاد.
اميرالمؤمنين على-عليه السلام-گفت [٨]،و حسن و مجاهد و ضحّاك كه [٩]:
جماعتى بودند كه چون زكات يا صدقه خواستدندى [١٠]دادن بگزيدندى [١١]آنچه خيار بودى خود را بازگرفتندى،و آنچه رذال [١٢]بودى صدقه را بنهادندى از هر جنسى، خداى تعالى اين آيت در حقّ ايشان بفرستاد تا از [١٣]خرما حشف ندهند،و از حبوب زؤان [١٤]و نوعى كه بد باشد از آن،و از زرّ و سيم زيوف و نبهره [١٥]ندهند.
وَ لَسْتُمْ بِآخِذِيهِ إِلاّٰ أَنْ تُغْمِضُوا فِيهِ ،زهرى خواند:الّا ان تغمضوا،به فتح«تا» و ضمّ«ميم».و حسن بصرى خواند:الّا ان تغمضوا به فتح«تا»و كسر«ميم» [١٦]، يقال:غمض يغمض[و يغمض] [١٧]،و قتاده خواند:الّا ان تغمّضوا[فيه] [١٨]من التّغميض
[١] .تب:چون بسيار شدى.
[٢] .همه نسخه بدلها:مردى بيامد روزى.
[١٨] [٣] .اساس:ندارد،با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٤] .اساس كه در اين كلمه نونويس است:اين خرما را،آج،آب،فق،مب،مر:اين را روز،با توجّه به تب تصحيح شد.
[٥] .دب:بياويختند.
[٦] .اساس كه در اين كلمه نونويس است:آنكس كه:با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٧] .همه نسخه بدلها:آورده بود.
[٨] .مب:ندارد.
[٩] .تب،مج،وز،آج،لب،فق،مب،مر:گفتند.
[١٠] .همه نسخه بدلها:خواستندى.
[١١] .همه نسخه بدلها بجز تب،دب+از.
[١٢] .مج،وز،دب،مب:زوال.
[١٣] .تب:تا آن،دب،تا از آن.
[١٤] .آج،لب،فق،مب،مر:ندارد.
[١٥] .آج:ناسره.
[١٦] .تب،وز،آج،لب،فق،مب،مر+و اين دو لغتند.
[١٧] .اساس:مب:ندارد،با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.