روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٤٨٢
باشد،جز كه اين نوع به دستورى امام شايد كردن به نزديك ما،و به نزديك مخالفان بىاذن امام روا باشد.ابو القاسم بلخىّ گفت:عند وجوب امام و بىدستورى امام نشايد،الّا عند الضّرورة،فامّا عند عدم الامام روا باشد-و اللّه اعلم.
بدان كه امربهمعروف و نهى منكر از فروع ابواب امامت است،و ابواب امامت از اصول دين است،و اخلال به او روا نباشد،و اخبار به وجوب و تأكيد او متظاهر است.
حسن بصرى روايت كند،كه رسول-عليه السلام-گفت:هركه او امربهمعروف و نهى منكر كند،او در زمين خليفه خدا باشد و خليفه رسول و خليفه كتاب.
راوى خبر گويد:مردى به نزديك رسول آمد و گفت:يا رسول اللّه!من خير النّاس،بهترين مردمان كيست [١]؟گفت:
آمرهم بالمعروف و انهاهم عن المنكر و اتقاهم للّه و اوصلهم للرّحم، آنكه امربهمعروف بيشتر كند و نهى منكر و از خدا بترسد و صله رحم كند.
عبد اللّه عبّاس گفت،رسول را-عليه السلام-گفتم:يا رسول اللّه!اگر ما همه معروف بهجاىآريم و از همه مناكير اجتناب كنيم تا از آن هيچ رها نكنيم [٢]،و از اين هيچ ارتكاب نكنيم [٣]،و لكن امربهمعروف و نهى منكر نكنيم ديگران را،روا باشد؟ گفت:امربهمعروف كنى [٤]و اگرچه بمعنى معروف [٥]نكنى [٦]،و نهى منكر كنى [٧]و اگرچه بعضى منكر ارتكاب كنى [٨].
نعمان بن بشير روايت كرد كه رسول-عليه السلام-گفت:مثل فاسق در ميان قوم چنان باشد كه كشتيى بود در دريا يا [٩]ميان [١٠]قومى،بروند و آن كشتى ببخشند و قسمت كنند و هركس به نصيب و حصّه خود بنشيند.آنگه يكى از ايشان تبرى
[١] .مب:بهتر آدميان كيستند،مر:بهترين آدميان كيستند.
[٢] .مب،مر:كه هيچ فرونگذاريم.
[٣] .وز:ندارد.
[٨] [٤] .مب،مر:كنيد.
[٥] .وز+است،با توجّه به دب و ديگر نسخه بدلها زايد مىنمايد.
[٧] [٦] .مج:كنى،با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٩] .كذا:در مج:ديگر نسخه بدلها:ندارد.
[١٠] .آج،لب،فق+بود در ميان دريا.