روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٤٣ - ترجمه

روزى گفتند [١]:يا رسول اللّه [٢]!بهتر از مادر جهان كيست؟چون گرسنه شويم تو ما را طعام دهى،و چون تشنه شويم تو ما را آب دهى،و در صحبت [٣]خدمت تو با تو مى‌گرديم،و عجايب مى‌بينيم.عيسى-عليه السلام-گفت:از شما بهتر آن باشد كه از كسب دست خود خورد.ايشان بيامدند و اختيار گازرى كردند.جامه مردمان مى‌شستند و مزد بر آنكه مى‌ستدند [٤]قناعت مى‌كردند.

ضحّاك گفت:ايشان را براى آن حوارىّ [٥]خواندند [٦]،لصفاء قلوبهم و نقائها، براى آن‌كه دلهايشان [٧]صافي بود.

عبد اللّه مبارك گفت [٨]:براى آن‌كه نورانى بودند،اثر نور و عبادت بر روى ايشان پيدا بود،قال اللّه تعالى: سِيمٰاهُمْ فِي وُجُوهِهِمْ مِنْ أَثَرِ السُّجُودِ [٩].

و اصل«حور»به نزديك عرب سپيدى [١٠]باشد،يقال:رجل احور و امراة حوراء و رجال و نساء حور،للشّديد [١١]بياض العين.و نان [١٢]سپيد [١٣]را حوّارى گويند،و زن سپيد [١٤]روى با جمال را حواريّه گويند،قال الحارث بن حلّزة:

فقل للحواريّات يبكين غيرنا و لا تبكنا الّا الكلاب النّوابح
و قال الفرزدق:

فقلت انّ الحواريّات تعطفه اذا تزيّنّ من تحت الجلابيب
ابن عون گفت:پادشاهى از جمله پادشاهان طعامى ساخت و مردمان صالح را جمع كردند و عيسى-عليه السلام-در آن ميان بود.پادشاه به عيسى مى‌نگريد [١٥].او از [١٦]