روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٥٨ - ترجمه
فَقَدْ آتَيْنٰا آلَ إِبْرٰاهِيمَ الْكِتٰابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ آتَيْنٰاهُمْ مُلْكاً عَظِيماً [١] ،«كتاب»قرآن است،و «حكمت»نبوّت،و«ملك عظيم»ملك امامت.عجب از گروهى كه گويند:
ملك دنيا[با امر دنيا] [٢]به امر خداست،تا خدا دهد [٣]و خدا ستاند،و ملك دين كه امامت است به دست ماست،ما [٤]به آنكس دهيم كه ما خواهيم،و[از آن بستانيم كه ما خواهيم.ملك دو است:يكى ملك دنيا [٥]،يكى ملك آخرت] [٦]و هريكى را وصفي است [٧]يكى را به عظم [٨]و يكى را به كبر [٩]،هر دو به اميرالمؤمنين على -عليه السلام-ارزانى داشتند تا ملك اين سرايش [١٠]به ملك آن سراى مقرون باشد.
ملك دنيا ملك امامت است كه: وَ آتَيْنٰاهُمْ مُلْكاً عَظِيماً [١١]،و ملك عقبى ملك بهشت است، وَ مُلْكاً كَبِيراً [١٢].
و من له ملك كبير ناعم
في الخلد لا ينكره في هل اتى
وَ تَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشٰاءُ
،از دشمنان او بستاند به دوستان او دهد،از ايشان بستاند به استخفاف و به اينان دهد به استحقاق، تِلْكَ الْجَنَّةُ الَّتِي نُورِثُ مِنْ عِبٰادِنٰا مَنْ كٰانَ تَقِيًّا [١٣]،از اشقيا بستاند [١٤]به اتقيا دهد.
در خبر مىآيد [١٥]كه[٤١٣-پ]هيچ بنده و پرستار مكلّف نباشد در دنيا،و الّا خداى تعالى به نام او در بهشت [١٦]و دوزخ [١٧]جايى آفريده باشد.چون بنده آن كند كه بدان مستحقّ دوزخ شود از كفر و معاصى،او را به دوزخ برد،و جاى او در بهشت
[١] .سوره نساء(٤)آيه ٥٤.
[٢] .اساس:ندارد،با توجّه به مج،وز افزوده شد.
[٣] .مج:تا دهد،آج،لب،فق،مب،مر:خدا دهد.
[٤] .اساس،دب:تا،با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٥] .وز،دب،آج،لب،فق،مب،مر+و.
[٦] .اساس:ندارد،با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٧] .اساس:هست،با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٨] .آج،لب،فق،مب،مر:را تعظيم.
[٩] .آج،لب،فق،مب،مر:تكبير.
[١٠] .اساس،دب،آج،لب،فق:سريش،با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[١١] .سوره نساء(٤)آيه ٥٤.
[١٢] .سوره دهر(٧٦)آيه ٢٠.
[١٣] .سوره مريم(١٩)آيه ٦٣.
[١٤] .فق،مر+و.
[١٥] .آج،لب،فق،مب،مر:ندارد.
[١٦] .مب+جايى.
[١٧] .مب:و در دوزخ.