روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١١٣ - ترجمه

اذا كان الشّتاء فادفئوني فانّ الشّيخ يهدمه الشّتاء
اى اذا حدث [١].

و ناقصه آن باشد كه در او معنى حدث نبود،بل معنى حدث در خبر بود،چنان كه:كان زيد منطلقا.

وَ إِنْ كٰانَ ذُو عُسْرَةٍ ،اى وجد ذو عسرة،اگر چنان كه درويشى باشد، فَنَظِرَةٌ ، اى انتظار[او انظار] [٢].

و ابى كعب و عبد اللّه عبّاس و عبد اللّه مسعود خواندند:و ان كان ذا عسرة،بر تقدير اضمار اسم،و معنى آن بود كه:و ان كان الغريم [٣]ذا عسرة.

و ابان بن عثمان خواند:و من كان ذا عسرة،و اعمش خواند:و ان كان معسرا.و «عسرت»درويشى و تنگدستى [٤]باشد.و اعسر الرّجل،درويش شد مرد،و ايسر [٥]، توانگر شد.

فَنَظِرَةٌ ،«فا»به جواب شرط بازآمد،و اين صيغت خبر است و معنى امر، المعنى فانظروه،مهلت دهيد او را،و تقدير كلام اين است كه:فعليه نظرة،اى انظار و امهال.و حسن و قتاده و عطاردىّ خواندند:فناظرة،اى منتظرة.

و عطاء ابن ابي رباح خواند:فنظرة،ساكنة الظّاء،و آن مصدر باشد،امّا من النّظر [الّذي] [٦]هو الانتظار،و امّا اسم انظار و امهال باشد [٧].

إِلىٰ مَيْسَرَةٍ ،نافع خواند و عطا و شيبه و حميد و ابن محيصن:ميسرة،به ضمّ «سين».و باقى قرّاء به فتح«سين»،[خواندند] [٨]،و مجاهد و ابو سراح [٩]خواندند [١٠]:

الى ميسره،به ضمّ«سين»و اضافت با«ها»ى ضمير،يعنى الى غناه و سعته.

حق‌تعالى گفت:اگر درويشى باشد او را مهلت بايد دادن[٣٧٣-ر]تا به