روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٠٦ - ترجمه

وَ مَنْ عٰادَ ،و هركه عود كند [١]و پس از [٢]تحريم و آمدن موعظه با سر ربا دادن و [٣]خوردن شود-مستحلاّ له،و حلال دارد آن را ايشان اصحاب و اهل دوزخند و آنجا باشند هميشه،و براى آن،تقدير استحلال كرديم كه در آيت اين معنى هست في قوله تعالى: ذٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قٰالُوا إِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبٰا -چنان كه بيانش برفت،و دگر ادلّه عقلى و شرعى كه دليل مى‌كند بر انقطاع عقاب فساق اهل صلات.

ابو هريره روايت كرد كه رسول-عليه السلام-گفت:ربا هفتاد باب است، آسان‌ترين به نزديك خداى تعالى چون نكاح مادر باشد.

عبد اللّه مسعود گفت:رسول-عليه السلام-لعنت كرد آن [٤]را كه ربا خورد،و آن را كه او را دهد تا بخورد،و آن را كه نويسد و گواه شود.

ابو هريره گفت از رسول-عليه السلام-كه:چون خداى تعالى خواهد كه شهرى هلاك كند،علامتش آن بود كه ربا در ميان ايشان آشكارا [٥]شود.

عبد اللّه مسعود[٣٧١-پ]گفت از رسول-عليه السلام-كه:ربا اگرچه بسيار بود عاقبت اندك شود،و ذلك قوله تعالى: يَمْحَقُ اللّٰهُ الرِّبٰا ،و اصل المحق النقصان و الاهلاك و اذهاب البركة،و محاق ماه از اين جا باشد در شب آخرين ماه كه چنان [٦]ناقص شود كه نتوان ديدن [٧].

عبد اللّه عبّاس گفت:معنى يَمْحَقُ اللّٰهُ الرِّبٰا ،آن است كه از سبب ربا،خداى تعالى از زكات و صدقه و قربات و برّ و صله رحم كه او كند نپذيرد،مثله قوله تعالى:

فَلاٰ يَرْبُوا عِنْدَ اللّٰهِ [٨] .

وَ يُرْبِي الصَّدَقٰاتِ ،اى يكثرها يقال:ربا [٩]الشّىء اذا زاد،و اربيته انا اى زدته، مراد آن است كه:كار بر آن [١٠]است كه تو به ظاهر مى‌بينى يا مى‌شناسى،براى