ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٨٩ - هفده - اصل مكافات بر مبناى نيتها در تصعيد حيات كمالى

در گذشته بررسى شده و در تفسير خطبه‌هاى آينده در بارهء عمل صالح مسائل لازم را مطرح خواهيم كرد . اما قلب سليم در چند آيه با صراحت كامل آمده است ، از آن جمله : ١ - ( يَوْمَ لا يَنْفَعُ مالٌ وَلا بَنُونَ إِلَّا مَنْ أَتَى الله بِقَلْبٍ سَلِيمٍ ) [١] ( روز قيامت روزى است كه نه مال در آن روز سودى مى دهد و نه فرزندان مگر كسى كه با قلبى پاك وارد پيشگاه خدا شود ) .
٢ - ( وَأُزْلِفَتِ الْجَنَّةُ لِلْمُتَّقِينَ غَيْرَ بَعِيدٍ . هذا ما تُوعَدُونَ لِكُلِّ أَوَّابٍ حَفِيظٍ . مَنْ خَشِيَ الرَّحْمنَ بِالْغَيْبِ وَجاءَ بِقَلْبٍ مُنِيبٍ ) [٢] ( و بهشت براى مردم با تقوى كه از آنان دور نبود ، نزديك شد . اينست آنچه كه براى هر انسان بازگشت كننده بسوى خدا و حافظ تعهد الهى وعده شده‌ايد . كسى كه از روى ايمان به غيب از خداوند رحمان خشيت داشته و با قلب بازگشت كننده به - پيشگاه پروردگارش وارد شود ) .
با نظر به مجموع دلائل عقلى و نقلى در بارهء اصل مورد بحث ، باين نتيجه مى رسيم كه ارزش ذاتى همهء كارها و هدفگيرىها مربوط به انگيزهء درونى انسانها است ، و ارزش كارها و نتايج آنها اگر چه از نظر شئون عينى زندگى با ملاك نمودهاى عينى سنجيده مى شود ، ولى اين ارزش تابع مقدار مفيديت كار و نتيجه در سطح زندگى طبيعى است . بعنوان مثال استخراج معدن آهن براى بهره بردارى از اين فلز در زندگى طبيعى انسانها مفيد و ضرورى است و بحث در بارهء اثبات لزوم استخراج اين معدن در اين زندگانى كه آهن مورد احتياج شديد است كاملا بيهوده است ، اگر بر فرض محال اين گونه كارهاى ضرورى زندگانى طبيعى با كمال نا آگاهى و جبر هم انجام بگيرد ، مقصود

[١] . الشعراء آيه ٨٩ و ٩٠ .
[٢] . ق آيهء ٣٢ تا ٣٤ .