ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٣١ - پنج - از خود براى خود برخوردار شويد

استشهاد و تفسير حكماء و دانشمندان و مخصوصا مورد استفادهء علماى اخلاق ميباشد . حقيقت اينست كه اگر من آدمى همه جانبه و بخوبى شناخته شود ، بزرگترين گام در راه خدا شناسى برداشته شده است ، زيرا .
١ - يكى از ابعاد من فطرت پاك و هستى شناس انسان است كه مانند يك قطب نماى صحيح ، انسان را با خدا در ارتباط قرار مى دهد .
٢ - وجود بعدى بسيار با اهميت در نهاد انسانى است كه مى تواند به هستى اشراف پيدا كرده تابش فروغ الهى را به عالم هستى مشاهده كند .
٣ - شناخت وحدت ذات انسانى با صفات متعددى كه دارد و آن صفات متعدد و متنوع وحدت ذات انسان را مختل نمى سازد و در حقيقت با شناخت وحدت ذات است كه انسان مى تواند اختلاف مفاهيم صفات خداوندى را كه هيچ تكثر و تعدد و تنوعى در ذات خداوندى بوجود نمى آورند ، درك كند .
٤ - تجرد و برترى ذات يا من انسانى از ماده و ماديات و احاطهء آن بر بدن و سلطه آن بر همهء اجزاء بدون ارتباط فيزيكى .
٥ - فعاليتهاى ذات انسانى بدون آنكه موجب كم شدن ذات و تجزيهء آن بوده باشد .
٦ - نمونه اى از خالقيت خداوندى در ذات انسان مانند بوجود آوردن آثار هنرى و اعمال رياضى .
٧ - نمونه اى از بوجود آوردن واقعيات بدون سابقهء مادى . بتوضيح اين كه هر تصور يا حكم يا رشته اى از قضايا كه ذات انسانى بوسيلهء مغز آنها را در مى يابد ، چنان نيست كه اين امور مسبوق بيك علت مادى پيشين بوده باشند .
بعنوان مثال : چنانكه وقتى كه صورت ماه را پس از تصور يك درخت در ذهن منعكس مى كنيم ، چنين نيست كه صورت ماه در ذهن ما حقيقتى است تحول يافته از تصور درخت ، بلكه صورت درخت در ذهن واقعيتى است و صورت ماه واقعيتى ديگر ، همچنين وقتى كه حكم بيك نسبت مى كنيم ، مثلا مى گوييم :