ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٥٥ - ٢ - فطرت اوليهء انسان پاك و داراى استعداد كمال است

براى آنان فرستاد تا ادا و ايفاء پيمان فطرى را كه مردم با خدايشان بسته‌اند ، از آنان بخواهند . و همچنين با نظر به آيه ( وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلى أَنْفُسِهِمْ أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ قالُوا بَلى ) [١] ( و هنگامى كه پروردگار از پشتهاى فرزندان آدم نسلهاى آنان را گرفت و آنانرا بر خودشان شاهد گرفته مخاطب قرار داد كه آيا من پروردگار شما نيستم همهء آنان گفتند : بلى ) .
و با نظر به آيهء ( أَ لَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يا بَنِي آدَمَ أَنْ لا تَعْبُدُوا الشَّيْطانَ إِنَّه لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ . وَأَنِ اعْبُدُونِي هذا صِراطٌ مُسْتَقِيمٌ ) [٢] ( اى فرزندان آدم ، آيا من از شما تعهد نگرفته‌ام كه شيطان را عبادت نكنيد ، قطعا او دشمن آشكارى براى شما است و به من عبادت كنيد ، اينست راه راست ) .
توضيح آيهء اول - و اذ اخذ ربك ، چنين است كه خداوند سبحان هر فردى از افراد فرزندان آدم ( ع ) را بطور مستقل منظور نموده با دادن فطرت پاك و كمال طلب و عقل و دل واقع جو ، آنانرا مستعد حركت به معرفت ملكوت انسانى فرموده است كه در صورت عدم انحراف از مقتضاى فطرت و عقل و دل از شهادت به خدا و وحدانيت او و لزوم قرار گرفتن در مسير كمال با دستورات او ، برخوردار خواهد بود . و با اين كه مفسرين در تفسير اين آيه اختلاف نظر دارند ، در اين مسئله كه آيهء مورد بحث دلالت بر وجود فطرت كمال جو و خدا طلب در انسان دارد ، تقريبا اتفاق نظر دارند . توضيح آيهء دوم - ( أَ لَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ . . . ) اين تعهد كه خداوند از اولاد آدم گرفته است ، شامل انواعى از تعهدها مى شود كه از آن جمله است تعهد فطرى كه از آغاز رشد طبيعى در انسان شروع به فعاليت مى نمايد . اين تعهد مورد باز خواست خداوندى خواهد بود .

[١] . الاعراف آيهء ١٧٢ .
[٢] . يس آيهء ٦٠ و ٦١ .