ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٢٨ - پنج - از خود براى خود برخوردار شويد
اين فرشته خويان در لباس انسانى مى باشد .
شش - كسى كه خود را درك نكرد و نشناخت هلاكت در انتظار او است
شش - كسى كه خود را درك نكرد و نشناخت هلاكت در انتظار او است احتياجى به گفتگوى زياد نيست كه كميت و كيفيت و توجيه و بهره بردارى از خويشتن ، رابطهء مستقيم با كميت و كيفيت درك و شناخت انسان از خويشتن دارد . هنگامى كه يك فرد يا يك جامعه اطلاعى از امكانات و استعدادهاى خود ندارد ، هم از نظر معرفت و هم از ديدگاه عمل نمى تواند از روى محاسبهء منطقى با خويشتن رفتار كند ، لذا هدفگيرىهايش بىاساس و چشم اندازهايش تصادفى بوده در نتيجه اعمال او مبهم و تحت تأثير عوامل جبرى و شبه جبرى قرار خواهد گرفت . اگر جريان حيات فرد يا جامعه باين منوال بوده باشد ، نابودى و اضمحلال آن حتمى است اگر چه نمود و صورتى از زندگى داشته باشد . امير المؤمنين مى فرمايد :
هلك امرؤ لم يعرف قدره [١] ( هلاك شد انسانى كه قدر خود را نشناخت ) .
مقصود از قدر يك مفهوم عام است كه شامل موجوديت تكوينى و فعاليتهاى ارزشى و غيره ميباشد . زيرا چنين حياتى از داشتن روح يا روان آگاه و مسلط بر شئون زندگى محروم است ، در اين صورت حيات مانند ديگر پديدههاى جمادى و نباتى و حيوانى دستخوش عوامل خارج از خود مى باشد و همين كه حيات انسانى چنين وضعى را پيدا كرد ، اگر چه موجوديتى از خود نشان مى دهد ولى اين موجوديت غير مستقل و ناآگاه ، موجوديت يك انسان داراى روح نيست .
هفت - كسى كه اهميت به خويشتن ندهد ، هيچكسى به او اهميت نخواهد داد
هفت - كسى كه اهميت به خويشتن ندهد ، هيچكسى به او اهميت نخواهد داد براى تصعيد حيات كمالى انسانى ، مراعات اين اصل از ضرورىترين وظائف است . اين اصل از ديدگاه « انسان آن چنانكه بايد » از اساسىترين اصول
[١] . ص ٤٩٧ شماره ١٤٩ .