ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٧٦ - تفسيرى مختصر در بارهء خلقت بر &#١٧١ حق &#١٨٧

است البته چنانكه در آيهء ( وَلكِنْ لا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ ) [١] ( ولى شما تسبيح آنها را نمى فهميد ) . درك ذكر و تسبيح و عبوديت كائنات براى ما قابل درك نيست .
بنا بر اين ، هدف بوجود آمدن عالم هستى از آغاز تحقق وجودى آن ، بوقوع مى پيوندد . اما عبادت خاص عبارت است از عبادت انسان كه داراى معناى بسيار وسيع است ، زيرا مطابق منابع معتبر اسلامى ، انسان هر گفتار و عمل و نيت مشروع را كه انجام بدهد اگر همراه با آگاهى باين حقيقت باشد كه او مورد نظارهء خداوندى است و همهء توانائى و وسائل كارى كه انجام مى دهد ، مستند به خدا است و او با اين كارى كه انجام مى دهد و سخنى كه مى گويد و انديشه و نيتى كه در درونش مى گذرد ، مطابق مشيت الهى رفتار مى كند ، مشغول عبادت است و بعبارت جامعتر انسان در اين دنيا در همهء حالات مى تواند در پيشگاه خدا حضور پيدا كند - خواه بيل به دست زمينى را شخم كند ، خواه در صنعتى مشغول كار شود ، يا در آزمايشگاهى مشغول تحقيق باشد ، و خواه براى تحصيل تندرستى و آسايش مغزى مشغول تفريحات مشروع باشد . البته عبادات مقرره انسان را بطور مستقيم و با كمال تمركز قواى مغزى و روانى با خدا در ارتباط قرار مى دهد ، لذا بايد در اوقات مقرره و استمرار دائمى بوده باشد .
٥ - فأنّ اللَّه سبحانه لم يخلقكم عبثا و لم يترككم سدى و لم يدعكم فى جهالة و لا عمى [٢] ( قطعا ، خداوند سبحان شما را بيهوده نيافريده و بى - هدف رها نكرده است و شما را در جهل و كورى غوطه ور نساخته است ) .
٦ - أيّها النّاس ، اتّقوا اللَّه فما خلق امرؤ عبثا فيلهو و لا ترك سدى فيلغو [٣] ( اى مردم ، در راه خدا تقوى بورزيد ، هيچ انسانى بيهوده نيافريده شده است ، تا در اين زندگانى به لهو و بازى بپردازد و بىهدف رها نشده است تا مطابق

[١] . الاسراء آيهء ٤٤
[٢] . ج ١ ص ١١٧ سطر ٢
[٣] . ج ٣ كلمات قصار ص ٥٤٠ شماره ٣٧٠ .