ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٠٥ - آيا كلماتى مانند خلق ، جعل ، فطر ، سوى ، صبغه و امثال آنها بيان ماهيت انسان در قرآن است

( ع ) وجود دارد كه بدينقرار است . ما مى دانيم كه اگر چه سيستم و نظم جهانى كه ما در آن زندگى مى كنيم ، براى ما بسته مى نمايد ، ولى با نظر به ما فوق جهان كه مبادى و حركات موجوده در جهان مستند بر آنست ، باز و نامحدود است .
در نتيجه انسانى كه جهانى بزرگتر در درونش مانند يك نهاد بهم پيچيده تعبيه شده است ، داراى ابعاد نامحدود در يك سيستم باز است .
< شعر > عالم چون آب جوست بسته نمايد و ليك مى رود و مى رسد نو نو اين از كجاست نو ز كجا مى رسد كهنه كجا مى رود گرنه وراى نظر عالم بى منتهاست < / شعر > آيا كلماتى مانند خلق ، جعل ، فطر ، سوى ، صبغه و امثال آنها بيان ماهيت انسان در قرآن است در آياتى از قرآن مجيد ، مقدارى از عناصر روانى و استعدادهاى مغزى و حتى ابعاد منفى انسان بعنوان مخلوق خداوندى بيان شده است كه ممكن است گمان برود كه خداوند با اين گونه آيات ، طبيعت انسانى و ماهيت او را معين و معرفى فرموده است . مانند : ١ - ( يُرِيدُ الله أَنْ ) [١] ( انسان ضعيف آفريده شده است ) .
٢ - ( خُلِقَ الإِنْسانُ مِنْ عَجَلٍ سَأُرِيكُمْ آياتِي فَلا تَسْتَعْجِلُونِ ) [٢] ( انسان از شتاب آفريده شده است ، من به زودى آياتم را نشان خواهم داد ، پس مرا به شتاب وادار مكنيد ) .
٣ - ( إِنَّ الإِنْسانَ خُلِقَ هَلُوعاً . إِذا مَسَّه الشَّرُّ جَزُوعاً . وَإِذا مَسَّه الْخَيْرُ مَنُوعاً ) [٣]

[١] - النساء آيهء ٢٨ .
[٢] - الانبياء آيهء ٣٧ .
[٣] - المعارج آيهء ١٩ تا ٢١ .