ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٥٦ - ٣ - حيات انسان يك پديدهء بسيار با عظمت

٣ - حيات انسان يك پديدهء بسيار با عظمت حيات پديدهء شگفت انگيز و بسيار با عظمت است كه فراوانى و در دسترس بودن مشاهدهء آن ، باعث شده است كه ساده لوحان آنرا مانند يك پديدهء معمولى تلقى نمايند ، تا آنجا كه همواره گروه‌هاى بسيار فراوانى از مردم به حقايق و نمودهاى عالم جمادات و نباتات ، با اهميتى بيشتر از پديدهء حيات مى نگرند . و حتى بعضى متفكران و محققان هم كه اين پديده را از ديدگاه‌هاى علمى محض مورد بررسى قرار مى دهند ، [ مانند كسانى هستند كه در صبحگاه بسيار زيبا و دلنشين بهارى نشسته ، درجهء حرارت و رطوبت هوا و اندازهء درختان و برگها و رنگهاى آنها را و همچنين تموج هوا را مورد تجزيه علمى قرار داده‌اند و از نوازش لطافتهاى گوناگون بهارى خود را محروم ساخته‌اند ] از درك و دريافت كيفيتهاى متنوع حيات و وحدت آن كه بايد با ارتباط مستقيم آن كيفيتها و وحدت را دريابند محروم مى مانند . يا مانند كسى كه شب لامپ خواب با نور مناسب خواب را در اطاق براى خوابيدن راحت روشن كند و به تفكر در بارهء آن درجه از نور و رنگ لامپ خواب و ارتباط آنها با راحت خوابيدن بيانديشد ، در اين فرض ممكن است كه شب به پايان برسد و اين آقاى متفكر حتى يك لحظه نخوابد . بهر حال اين پديدهء حيات داراى عظمت غير قابل تصور است ، هر چند كه دارندگان حيات اعتنائى بآن نداشته باشند و هر چند كه منشأ بوجود آمدن و بروز آن را به تخيلات و مجهولات حواله بدهند ، زيرا بديهى است كه بحث ما در اين حيات بشرى است كه بوسيلهء استعدادهاى شگفت انگيز مى تواند بهمهء جهان هستى مشرف شده و در بارهء آن حكم كلى صادر نمايد . و بحث ما در همين حيات بشرى است كه از نظر عظمتها و فضائل انسانى تا ما فوق فرشتگان گام برميدارد . حواله كردن پديدهء حيات به ميليونها سال پيش و بمراحل پست عالم ماده و ماديات ، يا حكم به مجهول بودن منشأ