ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٢٥ - پنج - از خود براى خود برخوردار شويد

پنج - از خود براى خود برخوردار شويد اين اصل سازنده و با اهميت را درست مورد توجه و دقت قرار بدهيم كه امير المؤمنين مى فرمايد :
فأخذ امرؤ من نفسه لنفسه [١] ( انسان رشد يافته كسى است كه از خود براى خود بهره بردارى نمايد ) .
< شعر > خويش را تسليم كن بردار مزد و آنگه از خود بى ز خود چيزى بدزد چون بهر ميلى كه دل خواهى سپرد از تو چيزى در نهان خواهند برد < / شعر > و مى فرمايد :
و النّاس فيها رجلان : رجل باع فيها نفسه فأوبقها و رجل ابتاع نفسه فأعتقها [٢] ( و مردم در اين دنيا بر دو صنفند : صنف يكم مردمى هستند كه خود را در اين دنيا فروختند و خود را به هلاكت انداختند . صنف دوم مردمى هستند كه خود را خريدند و آن را آزاد كردند ) .
ممكن است كسانى كه از حقيقت انسان و سرمايه‌هاى معرفت و قدرتهايى كه در او وجود دارد ، اطلاعى ندارند ، اين سؤال را مطرح كنند كه انسان براى تحصيل رشد و كمال چه چيزى را از خود مى تواند مورد بهره بردارى قرار بدهد ، زيرا او چنانكه براى تغذيه و تقويت جسمانى از مواد خارج از بدن خود استفاده ميكند ، همچنين براى رشد مغزى و روانى نيز به درك حقايق خارج از ذات خود نيازمند است ، چنانكه براى تقويت اراده و تطبيق عمل به اصول و قوانين عقلانى نيز از جهان برون ذاتى بايد استمداد نمايد . اين مسئله كه مقدارى از حقيقت را در بردارد ، موجوديت درونى انسان را ناديده مى گيرد ، زيرا جهان برون ذاتى در برابر همهء حيوانات نيز گسترده است ، چرا هيچ يك

[١] . ص خطبه ٢٣٧ ص ٣٥٦ سطر ١٥ .
[٢] . ص ٤٩٣ شمارهء ١٣٣ .