تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٥٥ - اولا

مى‌سازد كه خواستن از ايشان تا شركاى خود را بياورند، در واقع براى تحريك وجدانها و خردهاى آنان است كه در پندار شركا به تحقيق بپردازند، از آن روى كه باطل كردن آن به چيزى بيش از اين نياز ندارد، و چه بسيار پندارها است كه آدمى با آنها آشنا است و آنها را از مسلّمات و بلكه مقدسات مى‌پندارد، ولى به محض اين كه آنها را بر عقل يا و جدان خود عرضه كند و به تفكر درباره آنها بپردازد از بى‌بنيادى و سخافت آنها آگاه مى‌شود، و اين مسلّمات نيروى خود را از آرزوهاى مردمان و از غفلت و نادانى آنان به دست مى‌آورده‌اند.

در آن حال كه انسان توانايى بر آن دارد كه باطل شركا را با و جدان و عقل در دنيا آشكار و رسوا سازد،/ ٢٤٢ بايد بداند كه دروغ بودن همه پندارها و گمانهاى باطل آنان به آشكارترين صورت در آخرت معلوم خواهد شد.

يَوْمَ يُكْشَفُ عَنْ ساقٍ‌- آن روز كه پرده از روى كارها برداشته مى‌شود.» براى آشكار شدن ساق (يكشف عن ساق) تفاسير متعدد آمده كه مهمترين آنها چنين است

الف: گفته‌اند كه آن ساق عرش است كه خدا در روز قيامت آن را آشكار مى‌سازد، و امام رضا- عليه السلام- گفت: «پرده از نورى برداشته مى‌شود پس مؤمنان به سجده بر زمين فرو مى‌افتند». [٦٢] ب: و بعضى چنان توهم كرده‌اند كه آن را ساق خدا- سبحانه عما يصفون- دانسته‌اند و از پيامبر- صلّى اللَّه عليه و آله- روايت كرده‌اند كه گفت

(خدا پرده از روى ساق خود برمى‌دارد)، و عبد الرزاق و عبد بن حميد و ابن المنذر و ابن منده از ابن مسعود روايت كرده‌اند كه گفت: از دو ساقش تبارك و تعالى ... و بيهقى اين حديث را ضعيف دانسته است، [٦٣] و چنان مى‌نمايد كه اين برخاسته از