تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٦٧
(استراق سمع) هلاك شدند.
«وَ أَنَّا كُنَّا نَقْعُدُ مِنْها مَقاعِدَ لِلسَّمْعِ- و ما در جاهاى نشستنى از آن براى گوش دادن و شنيدن مىنشستيم.» يعنى پيش از اين كه خدا آنان را به صورت كامل از اين كار منع كرد.
«فَمَنْ يَسْتَمِعِ الْآنَ يَجِدْ لَهُ شِهاباً رَصَداً- پس هر كس اكنون به گوش دادن بپردازد، شهابى را در كمين خود خواهد يافت.»/ ٤٤٩ از كلمه «مقاعد» چنان برمىآيد كه آنان از روزنههاى معينى كه در آنها مىنشستند، گوش دزدى مىكردند. و امامان راهنما به حكمتى اشاره كردهاند كه خدا بنا بر آن درهاى گوش دزدى را بر روى شياطين و جنّيان بست، امام صادق (ع) مىگويد: «و امّا اخبار آسمانها را شياطينى كه در نشستنگاههاى گوش دزدى مىنشستند مىشنيدند، و هيچ مانعى در برابر كار آنان نبود و تيرهاى شهاب بر ايشان فرود نمىآمد، و از آن روى اين كار ممنوع شد كه مبادا از اين راه حوادثى پيش آيد و مشكلى براى وحى و رسيدن خبر آسمان فراهم آيد، و مردم زمين درباره آنچه از جانب خدا به ايشان مىرسد و مايه پيدا شدن حجت و از بين رفتن شبهه مىشود گرفتارى پيدا كنند. [١٩] بنا بر اين جنّيان خبرى از غيب ندارند تا انسانها براى آگاه شدن از آن به ايشان رجوع كنند. و صاحب البصائر درباره ارتباط اين آيه با آيات پيش از آن تعبيرى لطيف دارد و مىگويد: پس مردمان از آن روى به جنّيان مراجعه مىكردند كه آنان از غيب يا خبر آسمان آگاهى داشتند، پس اين آيه آمد تا به ايشان بگويد كه «جنيان از غيب خبرى ندارند و درهاى آسمان به روى آنان بسته است». [٢٠] در حراست و پاسدارى از آسمان اختلاف است: بعضى مىگويند كه پيش از بعث پيغمبر (ص) وجود نداشته، و بعضى جز اين مىگويند، و ظاهر آيه اشاره به
[١٩] - نور الثقلين، ج ٥، ص ٣٦٩.
[٢٠] - تفسير البصائر، ج ٤٩، ص ٣٧٦.