تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٨٤ - شرح آيات
كرد، و ديگر تصديق اندامها با عمل و كوشش صالح و شايسته كه مصداق ايمان است و دليلى بر راستگويى آن كس كه مدّعى آن است. اسلام كه هر كار شايسته و نيكو را صدقه خوانده، به اين كلمه مفهوم حقيقى فراگير آن را بخشيده است، و رسول اللَّه (ص) گفت: «هر كار خيرى صدقهاى است كه به غنى يا فقير داده مىشود»، [٤٠] و گفت (ص): «لبخند زدن تو در برابر صورت برادرت صدقه است، و امر كردن به نيكى و معروفت صدقه است، و نهى كردنت از زشتى و منكر صدقه است، و راهنمايى برادرت براى بيرون آوردن دلوش از چاه صدقه است». [٤١]/ ٣٦٦ از گفته او يُصَدِّقُونَ بِيَوْمِ الدِّينِ به آن هدايت مىشويم كه اعمال صالح ايشان مصداقى از ايمان ايشان به آخرت است، پس به ريا يا براى رسيدن به نيكنامى، يا از روى غرور يا برتريجويى در زمين عمل نمىكنند. و نيز از آن چنين دستگير ما مىشود كه يوم الدّين آن عامل اساسى است كه در راه آن صدقه مىدهند و به انجام دادن كارهاى نيك و شايسته مىپردازند. آيا اگر كسى به روز جزا كافر بود، چه چيز او را به صدقه دادن و انفاق و فداكارى كردن برمىانگيخت؟ هيچ چيز، و به همين جهت متوقف ماندن راه احسان و بخشندگى در نزد كافران همان كفر ورزيدن آنان به آخرت است.
اين كه قرآن تصديق به آخرت را صفت اساسى نمازگزاران حقيقى شمرده، به خاطر آن است كه چون به نماز خواندن برمىخيزند، با دريافت ايمانى خويش در نمودارهاى آخرت و پيشامدهاى هراس انگيز آن زندگى مىكنند. و اگر نمازگزار در آن هنگام كه نماز مىخواند، با روح و بصيرت خويش در آخرت حضور نداشته باشد، آن نماز چه ارزشى براى او دارد؟
ايمان ايشان به آخرت، نقشى بزرگ و اساسى در زندگى ايمانى و تفكرى و عملى ايشان دارد، و همان مقياس ايشان در قضاياى گوناگون است، پس از ترس
[٤٠] - بحار الانوار، ج ٩٦، ص ١٢٢.
[٤١] - كنز العمال، ج ٥، ص ١٦٣.