تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٨٣ - شرح آيات
كمتر و بيشتر، خارج مىكند و آن را به خويشاوندان نيازمند خود مىدهد، و زحمت زندگى را از دوش آنان مىكاهد»، [٣٧] و اين توجيه نزديكتر است، بدان سبب كه انفاق مستحبّ بيش از انفاق واجب دلالت بر رسوخ ايمان در قلب دارد.
هنگامى كه نمازگزاران به اين گونه از انفاق مىپردازند، خود را/ ٣٦٥ برتر از كسانى نمىشمارند كه به آنان انفاق كردهاند، بلكه در ژرفناى جان خود چنان احساس مىكنند كه اين بخشيدن «حق» و پرداختن آن بر ايشان واجب بوده است، و همين امر آنان را از ريا و منت گذاردن و آزار رساندن به ديگران محفوظ مىدارد.
سپس آنان، از لحاظ اقتصادى، در انفاق كردن خود تعادل و موازنه را در نظر مىگيرند، و نه اسراف مىكنند و نه ناخن خشكى نشان مىدهند، بلكه اين انفاق را با در نظر گرفتن حسابى دقيق عملى مىسازند، و بنا بر اين انفاق ايشان، چنان كه در قرآن به آن اشاره شده «معلوم» و حساب شده و مطابق برنامهاى است.
سوم: تصديق به آخرت.
«وَ الَّذِينَ يُصَدِّقُونَ بِيَوْمِ الدِّينِ- و كسانى كه روز دين و جزا را قبول دارند.» علّامه طبرسى گفته است: به آن ايمان دارند كه روز جزا بدون شك حق است، [٣٨] و در الكشاف چنين آمده: تصديق كردنى با اعمالشان و آماده بودن براى آن روز. [٣٩] و از آن جهت آخرت «يوم الدين» خوانده شده است كه در آن جزا مىدهند و در آن ميزانى براى محاسبه وجود دارد، و براى آن كه حاكميت مطلق در آن روز مخصوص دين خداى عزّ و جلّ است. و در صورتى كه دنيا محل چيرگى رفت و برگشت قدرت ميان حق و باطل است، آخرت به صورت مطلق به حق تعلق دارد.
و تصديق نمازگزاران به آن روز و حقايقى كه در آن است، بر دو گونه است: يكى تصديق قلب با ايمان و يقين راسخ به اين كه آخرت حق است و وقوع پيدا خواهد
[٣٧] - همان جا، ص ٣٨٥.
[٣٨] - مجمع البيان، ج ١٠، ص ٣٥٦.
[٣٩] - الكشاف، ج ٤، ص ٦١٢.