تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٦٧ - شرح آيات
«اى آن كه پيوسته از تو نيكى مىبينيم، اى آن كه صبح و شام نعمتهاى خويش را به من مىخورانى! در آن روز كه با چشم داشت به تو به نزدت در حالى مىآيم كه اعمال خويش را بر گردن آويخته دارم، و همه خلق از من دورى مىجويند، بر من رحمت كن. آرى همگان، و پدرم و مادرم و هر كه به خاطر او تلاش مىكردم و رنج مىبردم». [١٢] مهمترين حادثهاى كه در آن روز اتّفاق مىافتد، برداشته شدن حجابها از مجرمان است تا حقايقى را مشاهده كنند كه چشمان و دلهاشان نسبت به آنها كور مانده بود، به همان گونه كه خويشاوندى از خود را مىبينند كه از ديدن آنان مىگريزند.
/ ٣٤٩ «يُبَصَّرُونَهُمْ- به نظر ايشان مىرسانند.» گفتهاند: فرشتگان و روح را مىبينند كه به سوى خدا عروج مىكنند، و به قولى: امامان راهنما و بر حق، و به قولى: خويشاوندان، براى بيان اين مطلب كه نپرسيدن از حال ايشان به سبب نديدن آنان نبوده، بلكه علت آن مشغول بودن ايشان به شخص خودشان بوده است، و زمخشرى و رازى و صاحب الميزان بر اين نظر بودهاند كه به سياق نزديكتر است. فعل از آن سبب به صورت مجهول آمده است كه مجرمان را به صورتى به محشر مىآورند كه از ناحيه چشم و قلب كورند، به همان گونه كه در دنيا نيز چنين بودند و حقايق را نمىديدند، و بنا بر اين خدا يا فرشتگانش به امر او آنان را بينا مىكنند ... و در اين هنگام پشيمانى آنان به اوج خود مىرسد، از آن روى كه با واقعيت عذابى رو به رو مىشوند كه در دنيا آن را تكذيب و استهزا مىكردند و از اين لحاظ به مرحله طغيان و گردنكشى رسيده بودند.
«يَوَدُّ الْمُجْرِمُ لَوْ يَفْتَدِي مِنْ عَذابِ يَوْمِئِذٍ بِبَنِيهِ- مجرم چنان دوست دارد كه فرزندانش را فدا كند و خود را از عذاب آن روز برهاند.» فرزندانى كه نزديكترين و گراميترين كسان در نزد او بودهاند.
[١٢] - مفاتيح الجنان، دعاى نماز شب.