تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٧٠ - شرح آيات
هدف را بزرگتر از خوردن و آشاميدن و لذت بردن محض خواهد يافت. او را خواسته و هدفى برتر و آرزوهايى بزرگتر است ... مثلا هر انسانى اين آرزو را دارد كه مالك زمين و جاودان در زندگى باشد، آيا چنين چيزى براى او در زندگى امكان پذير است؟ هرگز ... و بدين گونه آدمى به آن راهنمايى مىشود كه به آخرت ايمان آورد، و به عبارتى موجز: با حقيقتى مواجه مىشود كه آيه آن را در پايان خود طرح كرده است
«وَ إِلَيْهِ النُّشُورُ- و بازگشت به زندگى به سوى او است.» اين دو كلمه مشتمل بر خلاصه حقايق ايمان است، بدان سبب كه ايمان به آخرت و تسليم شدن به خداى عزّ و جلّ، از لحاظ نفسى با ايمان صورت مىپذيرد، و از لحاظ عملى با پيروى از فرستادگان و برنامههاى خدا. و هنگامى كه به/ ١٦٥ ارتباط موجود ميان اجزاء آيه مىانديشيم، حقيقتى مهم بر ما مكشوف مىشود، و آن اين كه بر انسان واجب است كه هدف خود را معين كند و در ضمن پرداختن به زندگى به همه اشكال آن، از خوردن و آشاميدن و تلاش براى طلب روزى، به تفكر درباره آينده خويش نيز بپردازد. و چون خوردن و آشاميدن براى زندگى امرى ناگزير است، بر وى لازم است كه در ضمن پيش رفتن به سوى سرنوشت خود نيازمنديهاى خويش را احساس كند، از دانستن اين كه چون به دست آوردن روزى وابسته به تلاش و كوشش (يا به تعبير آيه «مشى») او است، بر وى واجب است كه اين مطلب را به خوبى دريابد كه رسيدن وى به هدفهايش در آخرت نيز متكى و متمركز بر تلاش و كوشش است، و اين كه بهترين توشه در اين سفر دراز تقوا است.
خوردن و آشاميدن در آيه عامتر از ظاهر آنها است، و خوردن صورتى از صورتهاى استهلاك و مصرف كردن است، و رزق و روزى همه آن چيزها است كه شخص به آنها نياز دارد. و خلاصه سوره اين مطلب را به ما الهام مىكند كه زمين در پارهاى از اطراف و اكناف آن رام و مسخّر آدمى آفريده شده، ولى خدا چنان مىخواهد كه انسان همه آن را مسخر خويش سازد، و على رغم آن كه قدرتى بر مسخر كردن همه چيز را در آن ندارد و نمىتواند آن را به صورت باغ بهشت درآورد،