تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٣٦ - شرح آيات

[٢٦٨] و به فرياد شيطان كه از داخل نفوس شما را مى‌خواند گوش ندهيد.

مى‌گويد: انفاق مكنيد كه اگر چنين كنيد خود به زودى فقير خواهيد شد. هرگز چنين نيست. انفاق ثروت را ميان مردم به گردش مى‌اندازد، و سبب شكوفايى اقتصادى و در نتيجه استفاده همگان از آن مى‌شود، پس خدا كه شما را به انفاق مى‌خواند، در واقع به چيزى برتر و عاليتر از آن دعوت مى‌كند. شيطان شما را از فقر مى‌ترساند و لذا مشتهاى خود را مى‌بنديد و از انفاق خوددارى مى‌كنيد و در نتيجه مردمان از شما كه پول داريد و به آسايش ديگران مدد نمى‌رسانيد ناخوش مى‌دارند، و كينه و بغض فراگير مى‌شود، و از آن فحشاء و منكر پديد مى‌آيد. آيا انفاق كردن نيكوتر نيست كه به جاى كينه محبّت و همسازگارى حاصل آن باشد؟

«الشَّيْطانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ- شيطان شما را از فقر و درويشى مى‌ترساند.» آدمى مال را براى چه مى‌خواهد؟ آيا براى آن نيست كه آزادانه در آن تصرف كند؟ اما اگر فقيرى نزد او بيايد، و با دادن مقدارى از مال خود به آن فقير در مال خود تصرف نكند، در اين صورت چه تفاوتى ميان او و فقيرى است كه مالى در اختيار ندارد؟ هر دو از قدرت تصرف در مال محرومند، و هر كس از فقر بترسد، به حقوق مردم تجاوز مى‌كند و ستم كردن بر ايشان را جايز مى‌شمارد و فحشاء در اجتماع رايج مى‌شود و اين همه از عمل شيطان است

«وَ يَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشاءِ وَ اللَّهُ يَعِدُكُمْ مَغْفِرَةً مِنْهُ‌- و شما را به كار بد فرمان مى‌دهد، و خداوند آمرزش خود را به شما وعده مى‌دهد،» كه با پيدايش صلح و صفا در امور اجتماعى تجسّم پيدا مى‌كند، و علاوه بر آن نفوس آدميان از رسوبات گناه پاك مى‌شود، و ثمره ديگر آن نجات از آتش در آخرت است.

«وَ فَضْلًا- و فضل،» كه در بازگشت بخشش در راه خدا تجسم پيدا مى‌كند كه طبيعة به صورت خير فراوان به انفاق كننده مى‌رسد.

/ ٤٦٤ «وَ اللَّهُ واسِعٌ‌- و خداوند پربخشش»