فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٣٥٤
مشروعيت آن نيز مىباشد.
فقيه بزرگ، مرحوم كاشف الغطاء جهاد را به همين لحاظ به پنج نوع تقسيم كرده است. [١]
١. جهاد براى حفظ موجوديت اسلام:
هرگاه كفار قصد تهاجم بر بلاد اسلامى را داشته بهطورى كه آماده سركوب مسلمين و استيلا بر اسلام و تحكيم سلطه بر مسلمين باشند و آثار و شعارهاى كفر بر شعائر اسلامى تفوق يابد، واجب است هر كس به مقدار قدرت و امكاناتى كه دارد براى جهاد هجرت نمايد و هر كس كه قادر به فرماندهى است و مىتواند نيروهاى رزمنده اسلام را جمعآورى نمايد واجب است فرماندهى دفاع را بر عهده گيرد و او مىتواند از اموال مسلمين به ميزان مورد احتياج براى جهاد استفاده كند چه در حضور امام و عدم حاكميتش و چه در غيبت امام و حضور فقيه جامعالشرايط و چه در غيبت او، بر مردم واجب است كه از او اطاعت كنند.
٢. جهاد براى حفظ دماء اعراض و اموال مسلمانان:
در شرايطى كه جان و مال و اعراض مسلمانان در معرض هتك و تعرض است اگر كسى بتواند رياست جامعه اسلامى را بعهده بگيرد كه مسلمانان از وى اطاعت نمايند واجب است وظيفه جهاد را براى حفظ حقوق جامعه اسلامى بر عهده بگيرد و تا آن ميزان كه براى رسيدن به اهداف اين نوع جهاد لازمست از اموال مسلمانان بگيرد اگر از مجتهد عادل هم اجازه بگيرد بهتر است.
٣. جهاد براى كمك به گروه مسلمانان:
جهاد براى كمك به گروه و ملتى از مسلمانان كه با كفار درگير شده و احتمال مىرود شكست بخورد و كفار بر آنها استيلا پيدا كنند.
٤
. جهاد براى بازگرداندن حاكميت اسلام:
بلاد و سرزمينهايى كه بهدست كفار افتاده و تحت استيلاى آنان قرار گرفته و در شرايطى كه ملت يا ملتهايى از مسلمانان تحت سلطه بيگانگان قرار گرفتهاند و اسلام موجوديتش بر اثر استيلاى كفر موهون گشته
(اصلاح بيضة الاسلام بعد كسرها و اصلاحها بعد ثلمها)
بر مسلمانان حاضر و غايب در سراسر جهان واجب است كه خانواده و اموال خود را رها كنند و براى جهاد مهاجرت نمايند، آنها كه نفوذ و قدرت اجتماعى دارند از نفوذ و قدرتشان و آنها كه صاحب ثروتاند از اموالشان و آنان كه سلاح دارند از سلاحشان و كسانى كه قدرت تدبير و سياست دارند از فكر و تدبيرشان استفاده كنند و دشمن را دفع و حاكميت و سيادت اسلام را بازگردانند.
[١] . كشف الغطاء، كتاب جهاد، باب اول، مبحث اول، چ سنگى (بدون شماره ص).