فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٢٤٦ - بخش دوم ماهيت جهاد و اقسام آن
آن آتشبس را بپذيرد؟ با توجه به اين مسائل بعضى گفتهاند يك سال، عدهاى سه سال و جمعى ده سال باشد. پيامبر اكرم (ص) در صلح حديبيه تا ده سال متاركه جنگ را پذيرفتند.
مرحوم صاحبجواهر در اين بحث ملاك مدّت را به مصلحت ديد امام مىدانند، امام مسلمين مىتواند. مهادنه كوتاه يا بلند مدت نمايد.
اولويت جغرافيايى در جهاد
صاحب جواهر معتقد است كه جهاد را بايد از كفار هم مرز و نزديك مسلمانان شروع كرد، ولى در مورد اين مطلب مناقشه شده است. امّا در مجموع بحثها شايد بتوان ملاك كار را شدت و ضعف خطر، قرارداد.
صاحب جواهر به تربّص اشاره كرده است، تربّص يعنى مراقبت در تعادل نيروهاى مسلمين و كفار به نوعى كه توازن بههم نخورد، هنگامى كه تجهيزات و نيروى دشمن زياد باشد، مسلمانها بايد با موازنه قوا جهاد را شروع كنند، اگر موازنه قوا به نفع كفار باشد، بر مسلمانان واجب است تا صبر كنند و موازنه قوا حاصل شود. نكته ديگر در اين قضيه «ترصّد» است. ترصّد اخصّ از تربّص مىباشد، ترصّد به دنبال فرصتگشتن است، امّا تربّص صرفاً به دنبال كسب قدرت بودن است.
روايتى از امام صادق (ع) نقل شده كه فرمود: بهترين دوستان چهار دسته هستند، بهترين سريهها با چهارصدنفر است و بهترين لشگرها چهارهزار نفر است.
روايت ديگر از امام باقر (ع) است كه از پيامبر نقل فرمود: لشگرى كه تعدا آن دههزار نفر باشد، هيچگاه به خاطر كمى عدد شكست نمىخورد.
البته بايد توجه داشت كه موازنه قدرت دو پايه اساسى دارد: يكى از آن دو در كميت و كيفيت نيروها و دومى بر پايه تجهيزات است. در رابطه با سقف و تعداد نيروها چنانكه صاحب جواهر اشاره كرده است بايد گفت در شرايط متفاوت اين مقدار تغييرپذير است.